Βασίζεται σε τρεις παράγοντες και προβλέπει τους υψηλού κινδύνου πολύποδες, από τους οποίους αρχίζει ο καρκίνος.
Έναν νέο τρόπο για να υπολογίζουν πόσο κινδυνεύουν οι νέοι να εκδηλώσουν καρκίνο στο παχύ έντερο βρήκαν επιστήμονες από την φημισμένη Cleveland Clinic, στο Οχάιο.
Μελετώντας χιλιάδες εθελοντές που είχαν υποβληθεί σε κολονοσκόπηση, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι τρεις παράγοντες αρκούν για να υπολογίσουν πόσες πιθανότητες έχουν οι νέοι ηλικίας έως 45 ετών να παρουσιάσουν προχωρημένη νεοπλασία (advanced neoplasia).
Με τον όρο αυτό περιγράφουν οι επιστήμονες τους υψηλού κινδύνου πολύποδες, οι οποίοι είναι πολύ πιθανό να εξελιχθούν σε καρκίνο ή να περικλείουν ήδη καρκινικά κύτταρα.
Οι τρεις παράγοντες είναι ο δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ), το οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του παχέος εντέρου και το ιστορικό καπνίσματος.
Με βάση αυτούς τους παράγοντες οι ερευνητές δημιούργησαν μία κλίμακα (σκορ) από το 0 έως το 12. Αναλόγως με τη βαθμολογία, αποφαίνεται ο γιατρός πόσο κινδυνεύει κάθε ασθενής του, ώστε να κάνει τις απαιτούμενες συστάσεις για προσυμπτωματικό (προληπτικό) έλεγχο με κολονοσκόπηση. Ενδεικτικά, οι πιθανότητες να έχει ένας νέος προχωρημένη νεοπλασία στο έντερο είναι:
- 1,8 στις 100 σε όσους έχουν βαθμολογία 1
- 14% σε όσους έχουν βαθμολογία 9
- 22,2% σε όσους έχουν βαθμολογία 12
Σωτήριος ο έγκαιρος έλεγχος
Ο καρκίνος του παχέος εντέρου είναι πλήρως ιάσιμος εάν ανιχνευθεί σε αρχικό στάδιο, τονίζουν οι επιστήμονες. Γι’ αυτό τον λόγο συνιστάται προσυμπτωματικός έλεγχος με κολονοσκόπηση σε όλους τους ενήλικες.
«Οι ισχύουσες συστάσεις είναι να αρχίζει ο προληπτικός έλεγχος για καρκίνο του παχέος εντέρου στα 45 έτη. Ωστόσο οι μισοί πάσχοντες από πρώιμο καρκίνο, έχουν ηλικία κάτω των 45 ετών», εξήγησε η επιβλέπουσα ερευνήτρια Dr. Carole Macaron, γαστρεντερολόγος στην Κλινική. Οι ασθενείς αυτοί δεν είναι λίγοι: αντιστοιχούν στο σχεδόν 7,5% όλων των κρουσμάτων της νόσου.
Συνολικώς 1,9 εκατομμύρια άνθρωποι διαγιγνώσκονται ετησίως με καρκίνο στο παχύ έντερο, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ). Το 13% των κρουσμάτων ανιχνεύονται στις ηλικίες κάτω των 50 ετών.
Τα ευρήματα της νέας μελέτης υποδηλώνουν ότι «ένας ηλικίας 18 έως 44 ετών με υψηλή βαθμολογία στη νέα κλίμακα, θα ωφεληθεί από την έναρξη των προληπτικών εξετάσεων πολύ πριν τα 45», πρόσθεσε η Dr. Macaron.
Η μελέτη
Η νέα μελέτη δημοσιεύθηκε στην ιατρική επιθεώρηση Digestive Diseases and Sciences. Οι ερευνητές μελέτησαν 9.446 εθελοντές, ηλικίας 18 έως 44 ετών, οι οποίοι είχαν κάνει κολονοσκόπηση την περίοδο 2011-2021. Άλλοι από αυτούς είχαν φυσιολογικά ευρήματα και άλλοι πολύποδες.
Οι πολύποδες στους περισσότερους ασθενείς δεν ήταν προχωρημένοι. Ωστόσο στο 3,6% (στους 346) ήταν υψηλού κινδύνου, με 8 από τους ασθενείς να διαπιστώνεται τελικά ότι είχαν διηθητικό καρκίνο στο παχύ έντερο.
Οι ερευνητές συνέκριναν τους υγιείς εθελοντές τους με εκείνους που είχαν επικίνδυνους πολύποδες. Όπως διαπίστωσαν, οι πιο καθοριστικοί παράγοντες κινδύνου ήταν:
- Το σωματικό βάρος (όσο μεγαλύτερο, τόσο αυξανόταν ο κίνδυνος)
- Το οικογενειακό ιστορικό (ένας συγγενής πρώτου βαθμού που εκδήλωσε καρκίνο στο παχύ έντερο πριν από τα 60 του χρόνια ή/και άλλοι συγγενείς με τη νόσο)
- Το ιστορικό καπνίσματος (οι νυν καπνιστές και οι πρώην κινδυνεύουν περισσότερο)
Με βάση τα ευρήματά τους δημιούργησαν την κλίμακά τους, με την οποία υπολόγισαν πόσο κινδύνευαν όλοι οι εθελοντές τους να έχουν διαγνωστεί με επικίνδυνους πολύποδες.
Παραδείγματος χάριν, οι πιθανότητες να διαγνωστεί υψηλού κινδύνου πολύποδας σε έναν ασυμπτωματικό, υπέρβαρο 32χρονο, που ήταν πρώην καπνιστής και είχε έναν συγγενή πρώτου βαθμού με καρκίνο στο παχύ έντερο πριν τα 60 χρόνια, ήταν 20,3%, σημειώνουν οι ερευνητές στο άρθρο τους.
Η κλίμακα που ανέπτυξαν είχε πολύ υψηλό ποσοστό ακριβείας στην πρόβλεψη του κινδύνου, τονίζουν. Μένει τώρα να επαληθευτούν τα ευρήματά τους σε περαιτέρω μελέτη, για να μπορέσει να χρησιμοποιηθεί ευρέως.
Φωτογραφία: iStock
