“Στίγμα” και σιωπηλή απειλή για τις σχέσεις και την ψυχική υγεία, αποτελεί η ανδρική υπογονιμότητα.
Του: Νάσου Ιωαννίδη MD MSc*
Η ανδρική υπογονιμότητα αποτελεί ένα σοβαρό ιατρικό και κοινωνικό ζήτημα, επηρεάζοντας περίπου το 15% των ζευγαριών αναπαραγωγικής ηλικίας. Η υπογονιμότητα ορίζεται ως η αδυναμία επίτευξης εγκυμοσύνης μετά από 12 μήνες τακτικών, ελεύθερων σεξουαλικών επαφών.
Αίτια και Διάγνωση
Η ανδρική υπογονιμότητα μπορεί να οφείλεται σε ορμονικές διαταραχές, γενετικές ανωμαλίες, ουρολοιμώξεις, στον τρόπο ζωής καθώς και σε περιβαλλοντικούς παράγοντες. Η κιρσοκήλη δύναται να προκαλέσει βλάβες στην σπερματογένεση ,αυξάνοντας την θερμοκρασία των όρχεων και προκαλώντας οξειδωτική βλάβη στο σπέρμα.
Το σπερμοδιάγραμμα αποτελεί βασική διαγνωστική εξέταση. Τα σπερμοδιαγράμματα πρέπει να επαναλαμβάνονται με χρονική απόσταση και με τήρηση 3 ημερών αποχής πριν την εξέταση. Οι πιο συχνές διαταραχές περιλαμβάνουν:
- Ολιγοσπερμία: Μειωμένος αριθμός σπερματοζωαρίων.
- Ασθενοσπερμία: Μειωμένη κινητικότητα των σπερματοζωαρίων.
- Τερατοσπερμία: Αυξημένο ποσοστό σπερματοζωαρίων με ανώμαλη μορφολογία.
Παράλληλα, απαιτείται ολοκληρωμένος έλεγχος του ενδοκρινικού άξονα που επηρεάζει τη σπερματογένεση, συμπεριλαμβανομένων των επιπέδων της τεστοστερόνης, της LH, της FSH και της προλακτίνης.
Σε άνδρες με λιγότερα από 5 εκατομμύρια σπερματοζωάρια ανά ml υπάρχει σύσταση να γίνεται γονιδιακός έλεγχος.
Θεραπευτικές Προσεγγίσεις
Οι θεραπευτικές επιλογές περιλαμβάνουν:
- Φαρμακευτικές παρεμβάσεις: Κάποιοι ασθενείς ανταποκρίνονται σε θεραπείες με αναστολείς αρωματάσης και εκλεκτικούς ρυθμιστές υποδοχέων οιστρογόνων (SERMs), ενώ άλλοι επωφελούνται από αγωγές με γοναδοτροπίνες (menotropins), ανάλογα με το ορμονικό τους προφίλ.
- Χειρουργική αντιμετώπιση: Η χειρουργική διόρθωση της κιρσοκήλης μπορεί να βελτιώσει τις πιθανότητες γονιμότητας σε επιλεγμένους ασθενείς.
- Βελτίωση τρόπου ζωής: Η διακοπή του καπνίσματος, η μείωση της κατανάλωσης αλκοόλ, η σωστή διατροφή, η σωματική άσκηση και η μείωση του άγχους μπορούν να βελτιώσουν την ποιότητα του σπέρματος.
- Υποβοηθούμενη αναπαραγωγή: Σε περιπτώσεις σοβαρής ανδρικής υπογονιμότητας, τεχνικές όπως η ενδοκυτταροπλασματική έγχυση σπερματοζωαρίου (ICSI) και η εξωσωματική γονιμοποίηση (IVF) μπορούν να προσφέρουν λύσεις για την επίτευξη εγκυμοσύνης.
Το κοινωνικό στίγμα και οι ψυχολογικές επιπτώσεις
Παρόλο που η ανδρική υπογονιμότητα είναι ένα ιατρικό πρόβλημα, στην σύγχρονη κοινωνία εξακολουθεί να επικρατεί η αντίληψη ότι η αδυναμία τεκνοποίησης είναι πρωτίστως «ευθύνη» της γυναίκας.
Επιπλέον, το ζευγάρι μπορεί να βιώσει κοινωνική πίεση απο τον οικογενειακό και τον κοινωνικό του περίγυρο,κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε έντονο άγχος, θλίψη και συγκρούσεις μέσα στη σχέση.
Οι άνδρες που αντιμετωπίζουν υπογονιμότητα συχνά ότι η ανδρική τους ταυτότητα απειλείται, ενώ οι γυναίκες μπορεί να αισθάνονται άδικα στοχοποιημένες από το περιβάλλον τους. Έρευνες δείχνουν ότι το ψυχολογικό στρες που σχετίζεται με την υπογονιμότητα μπορεί να επηρεάσει ακόμα περισσότερο την ποιότητα του σπέρματος, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο.
Το εξωγενές στρες μπορεί να μειώσει τη σεξουαλική διάθεση του ζευγαριού, οδηγώντας σε σεξουαλική δυσλειτουργία, γεγονός που επιβαρύνει ακόμα περισσότερο τη σχέση, ακόμα και αν στο παρελθόν δεν υπήρχαν προβλήματα στη σεξουαλική τους ζωή.
Αντιμετώπιση και στήριξη στον άνδρα
Η ενημέρωση και η αποδοχή της υπογονιμότητας ως ιατρικού ζητήματος είναι το πρώτο βήμα για την αντιμετώπιση του στίγματος. Η ανοιχτή επικοινωνία μεταξύ των συντρόφων είναι απαραίτητη ώστε να αποφευχθούν συναισθηματικές αποστάσεις.
Το ζευγάρι πρέπει να αντιμετωπίζει τις δυσκολίες σαν μια ενωμένη ομάδα, όπως ένας δυνατός βράχος που δεν διαβρώνεται από τα κύματα των κοινωνικών πιέσεων. Η αμοιβαία στήριξη και η κοινή προσπάθεια είναι το κλειδί για τη διατήρηση μιας ισχυρής και υγιούς σχέσης.
Το ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον πρέπει να ενημερωθεί για τη σημασία της ανδρικής γονιμότητας και να καταπολεμηθούν οι προκαταλήψεις.
Η επιστήμη συνεχίζει να προοδεύει στον τομέα της ανδρικής γονιμότητας, δίνοντας νέες δυνατότητες σε ζευγάρια που προσπαθούν να αποκτήσουν παιδί. Η κοινωνική αντίληψη πρέπει να ακολουθήσει αυτή την πρόοδο, αναγνωρίζοντας την ανδρική υπογονιμότητα ως ένα ιατρικό ζήτημα που μπορεί να αντιμετωπιστεί με γνώση, υποστήριξη και ανοιχτή επικοινωνία.
Φωτογραφίa: iStock
Πηγές
1.Infertility Stigma: A Qualitative Study on Feelings and Experiences of Infertile Women-Int J Fertil Steril. 2021 Jun 22;15(3):189–196. doi: 10.22074/IJFS.2021.139093.1039
2.Relationship between stigma and infertility-related stress among couples undergoing AID: The mediating role of communication patterns-Qing Wang, Dongmei Jia, Yiming Gao, Miao Zhou, Xiangyu Zhao, Rui Qin, Linghua Kong, Ping Li
3.Stigma: The hidden burden of infertility-Linda M. Whiteford 1,Lois Gonzalez 2/ https://doi.org/10.1016/0277-9536(94)00124-C
