Οι φυσιολογικές τιμές αιμοπεταλίων κυμαίνονται από 150.000 έως 450.000 κύτταρα ανά μικρόλιτρο (μl) αίματος.
Ο πάπας Φραγκίσκος που νοσηλεύεται εδώ και δύο εβδομάδες σε νοσοκομείο της Ρώμης με πνευμονία και άλλα αναπνευστικά προβλήματα, χρειάσθηκε μετάγγιση αίματος γιατί είχε «αναιμία και χαμηλά αιμοπετάλια», σύμφωνα με νεότερο ιατρικό ανακοινωθέν του Βατικανού. Τι είναι όμως τα αιμοπετάλια και τι δείχνουν για την υγεία μας;
«Τα αιμοπετάλια είναι κύτταρα που κυκλοφορούν στο αίμα και ενώνονται μεταξύ τους (συγκόλληση) όταν αναγνωρίζουν βλάβη σε κάποιο αιμοφόρο αγγείο», αναφέρει η Dr. Marlene Stephanie Williams, αναπληρώτρια καθηγήτρια Καρδιολογίας στο Πανεπιστήμιο Τζωνς Χόπκινς, στη Βαλτιμόρη. «Όταν, π.χ., κόψει κάποιος το δάκτυλό του, τα αιμοπετάλια ενώνονται στο σημείο του τραύματος για να δημιουργήσουν έναν μικρό θρόμβο που θα σταματήσει το αίμα. Με αυτό τον τρόπο μας προστατεύουν από την ακατάσχετη αιμορραγία».
Για να επιτελούν σωστά το έργο τους, τα αιμοπετάλια πρέπει να βρίσκονται σε ορισμένα επίπεδα στον οργανισμό. Αυτά μετρώνται με την γενική εξέταση αίματος. Τα φυσιολογικά όριά τους κυμαίνονται από 150.000 έως 450.000 κύτταρα ανά μικρόλιτρο (μl) αίματος. Το μικρόλιτρο αντιστοιχεί σε ένα εκατομμυριοστό του λίτρου.
Επειδή η διάρκεια ζωής των αιμοπεταλίων είναι μικρή (δέκα ημέρες), ο οργανισμός μας τα ανανεώνει συνεχώς παράγοντας νέα στον μυελό των οστών.
Εάν τα επίπεδα των αιμοπεταλίων μειωθούν κάτω από τις 150.000, η διάγνωση είναι θρομβοκυτταροπενία (χαμηλά αιμοπετάλια). Αν αυξηθούν πάνω από τις 450.000, η διάγνωση είναι θρομβοκυττάρωση.
Τι μπορεί να προκαλέσει θρομβοκυττάρωση
Η θρομβοκυττάρωση μπορεί να είναι πρωτοπαθής ή δευτεροπαθής. Πρωτοπαθής σημαίνει ότι τα αιμοπετάλια αυξάνονται λόγω μη-φυσιολογικών κυττάρων στον μυελό των οστών. Συνήθως είναι ιδιοπαθής, δηλαδή αγνώστου αιτιολογίας.
Η δευτεροπαθής θρομβοκυττάρωση μπορεί να προκαλείται από ένα άλλο πρόβλημα υγείας όπως:
- Αναιμία
- Καρκίνο
- Φλεγμονή
- Λοίμωξη
Τα πολύ υψηλά αιμοπετάλια μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο για θρομβώσεις, οι οποίες μπορεί να οδηγήσουν σε έμφραγμα και εγκεφαλικό. Στις σοβαρές περιπτώσεις ο ασθενής μπορεί να χρειασθεί αφαίρεση αιμοπεταλίων (αιμοπεταλιαφαίρεση) για να μειωθεί ο κίνδυνος.
Στην δευτεροπαθή θρομβοκυττάρωση ο αριθμός των αιμοπεταλίων κατά κανόνα αποκαθίσταται όταν αντιμετωπιστεί το πρόβλημα υγείας που προκάλεσε την αύξησή του.
Οι αιτίες της θρομβοκυτταροπενίας
Όταν ένας άνθρωπος έχει χαμηλά αιμοπετάλια, μπορεί να παρουσιάζει συμπτώματα όπως εύκολοι μώλωπες και συχνές αιμορραγίες από τα ούλα, τη μύτη ή τη γαστρεντερική οδό.
Ο αριθμός των αιμοπεταλίων μειώνεται όταν κάτι εμποδίζει τον οργανισμό να παράγει αιμοπετάλια. Οι πιθανές αιτίες είναι πολλές και συμπεριλαμβάνουν:
- Φάρμακα
- Λοιμώξεις ή δυσλειτουργίες των νεφρών
- Υπερκατανάλωση αλκοόλ
- Κληρονομικές παθήσεις
- Ορισμένες μορφές καρκίνου, όπως λευχαιμία ή λέμφωμα
- Χημειοθεραπεία για καρκίνο
Και η αυξημένη συγκόλληση
Μερικές φορές ένας ασθενής έχει φυσιολογικό αριθμό αιμοπεταλίων, αλλά και πάλι διατρέχει αυξημένο κίνδυνο θρόμβωσης. Αυτό μπορεί να οφείλεται σε διαταραχή της λειτουργίας τους που οδηγεί στην αυξημένη συγκόλλησή τους. Όταν «κολλάνε» υπέρμετρα μεταξύ τους, μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο για έμφραγμα ή εγκεφαλικό.
Τα πολλά αιμοπετάλια, τα λίγα, οι διαταραχές στη λειτουργικότητά τους και ορισμένες από τις παθήσεις που τα προκαλούν μπορεί να έχουν κληρονομική συνιστώσα. Επομένως είναι σημαντικό να ενημερώνετε τον γιατρό σας για το οικογενειακό ιστορικό σας, τονίζει η Dr. Williams. Μπορεί να χρειασθείτε αντιπηκτική αγωγή για να προστατευθείτε από τις θρομβώσεις, το έμφραγμα και το εγκεφαλικό.
Φωτογραφία: iStock
