Εγκέφαλος Vs καρδιά: Ψάρια – ζέβρες μας έδωσαν απάντηση στο ερώτημα, ποιος λαμβάνει τις αποφάσεις

Date:

«Ο εγκέφαλος είναι το ανώτατο στρατηγείο, αλλά το νευρικό σύστημα της καρδιάς παίρνει αποφάσεις σε τοπικό επίπεδο», υποστηρίζει επιστήμονας αναφορικά με την ανακάλυψη του «μικρού εγκεφάλου» της καρδιάς.

Τελικά αποφασίζει ο εγκέφαλος ή η καρδιά μας; Σε αυτό το αιώνιο ερώτημα δίνει απάντηση έρευνα του ιατρικού Ινστιτούτου Καρολίνσκα στη Σουηδία, που εντόπισε ότι αν και ο εγκέφαλος είναι το κέντρο λήψης αποφάσεων, η καρδιά έχει και εκείνη τον δικό της πολύπλοκο «εγκέφαλο» που παίρνει αποφάσεις.

«Σίγουρα ο εγκέφαλος είναι το ανώτατο στρατηγείο στον οργανισμό. Ωστόσο, το νευρικό σύστημα που βρίσκεται στην καρδιά και ονομάζεται «μικρός εγκέφαλος» παίρνει αποφάσεις σε τοπικό επίπεδο», υποστηρίζει ο Έλληνας επιστήμονας που βρίσκεται πίσω από την ανακάλυψη αυτού του πολύπλοκου «εγκεφάλου» της καρδιάς, Κωνσταντίνος Αμπατζής.

Ο όρος «little brain of the heart» («μικρός εγκέφαλος της καρδιάς») ήταν ήδη γνωστός στη βιβλιογραφία. Παλαιότερες μελέτες είχαν εντοπίσει νευρικά κύτταρα στην καρδιά, τα οποία είχαν χαρακτηριστεί με αυτό τον όρο. Ωστόσο, υπήρχε η αντίληψη στην επιστημονική κοινότητα ότι η λειτουργία των κυττάρων αυτών, όπως και η λειτουργία άλλων νευρικών κυττάρων στον οργανισμό, είναι απλά να επικοινωνούν με τον εγκέφαλο μεταφέροντας βασικές πληροφορίες. «Σαν ταχυδρομείο», όπως εξηγεί χαρακτηριστικά ο κ. Αμπατζής, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.

«Πολύ πιο σύνθετο απ’ ότι φανταζόμασταν το σύστημα της καρδιάς»

Σε νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Nature Communications», η παραπάνω αντίληψη ανατράπηκε: το νευρικό σύστημα της καρδιάς είναι πολύ πιο σύνθετο και εξελιγμένο από ό,τι είχε διαπιστωθεί κατά το παρελθόν. Δεν μεταφέρει απλά πληροφορίες, επεξεργάζεται τις πληροφορίες που δέχεται και από τον εγκέφαλο και από την καρδιά και παίρνει άμεσες αποφάσεις για τη λειτουργία της καρδιάς.

 «Όπως διαπιστώσαμε, λοιπόν, τα νευρικά κύτταρα δεν είναι απλά το ταχυδρομείο. Ανοίγουν το γράμμα, το διαβάζουν και λένε, ναι αλλά για να κάνω αυτό που θέλει ο εγκέφαλος, θα χρησιμοποιήσω αυτόν τον τρόπο. Φυσικά δεν μπορούν να κάνουν κάτι εντελώς διαφορετικό από αυτό που θέλει ο εγκέφαλος. Παίρνουν, όμως, αποφάσεις σε τοπικό επίπεδο», περι- με γλαφυρότητα ο Θεσσαλονικιός νευροεπιστήμονας, Κωνσταντίνος Αμπατζής, ο οποίος είναι αναπληρωτής καθηγητής στο Τμήμα Νευροεπιστήμης του Ινστιτούτου Καρολίνσκα στη Σουηδία.

Κατά την έρευνα, στην οποία συμμετείχαν ερευνητές και από το Πανεπιστήμιο Columbia των ΗΠΑ, εντοπίστηκε ότι τα νευρικά αυτά κύτταρα βρίσκονται κοντά στο σημείο της καρδιάς που ονομάζεται sinoatrial node (φλεβοκομβοκολπικός κόμβος) και περιλαμβάνει καρδιομυοκύτταρα, τα οποία είναι ο φυσικός βηματοδότης της καρδιάς. Οι επιστήμονες οδηγήθηκαν στο συμπέρασμα ότι μπορεί τα καρδιομυοκύτταρα να δίνουν τον βασικό ρυθμό της καρδιάς, ωστόσο τα νευρικά κύτταρα είναι αυτά που αλλάζουν τον ρυθμό.

   «Οπότε διαπιστώσαμε ότι η καρδιά έχει δύο συστήματα που παράγουν τον ρυθμό της καρδιάς. Ο φυσικός βηματοδότης δεν είναι μόνο τα καρδιομυοκύτταρα που γνωρίζαμε μέχρι σήμερα, αλλά και τα νευρικά κύτταρα που βρίσκονται στην καρδιά. Πρόκειται λοιπόν για ένα πιο πολύπλοκο σύστημα δύο επιπέδων», εξηγεί ο κ. Αμπατζής.

Χρησιμοποιώντας ηλεκτροφυσιολογικές τεχνικές για τη λειτουργική μελέτη των κυττάρων, οι ερευνητές εντόπισαν επιπλέον για πρώτη φορά ότι ένας μικρός πληθυσμός των κυττάρων αυτών παράγει ρυθμό. Τέτοια κύτταρα υπάρχουν και σε άλλα νευρικά συστήματα που παράγουν ρυθμό, όπως ο νωτιαίος μυελός και η αναπνοή.

Ο ρόλος των ψαριών – ζέβρα

Στη συνέχεια μέσα από μοριακή ανάλυση παρατηρήθηκε ότι τα νευρικά κύτταρα είναι διαφορετικά μεταξύ τους και άρα εκτελούν διαφορετικές λειτουργίες. «Αυτό ενισχύει το συμπέρασμα ότι το νευρικά κύτταρα της καρδιάς αποτελούν ένα δίκτυο που κάνει επεξεργασία πληροφοριών και υπολογιστικές διαδικασίες. Για να το κάνουν αυτό θα πρέπει να έχουν πολλά διαφορετικά συστατικά στοιχεία, δεν μπορεί να το σύστημα αυτό να είναι ομοιόμορφο», επισημαίνει ο κ. Αμπατζής.

Αντικείμενο της μελέτης για να διαπιστωθούν όλα τα παραπάνω αποτέλεσαν τα ψάρια ζέβρες (zebrafish), τα οποία θεωρούνται ένα πολύ καλό μοντέλο στην καρδιολογία, καθώς ο καρδιακός ρυθμός και συνολικά η λειτουργία της καρδιάς τους παρουσιάζει μεγάλες ομοιότητες με αυτή των ανθρώπων. Ενδιαφέρον στα ψάρια αυτά αποτελεί και το γεγονός ότι η καρδιά τους αναγεννάται πλήρως.

Χαρακτηριστικό είναι το ότι το 2011, το Βρετανικό Ίδρυμα Καρδιολογίας σε καμπάνια για τη συγκέντρωση πόρων για έρευνα γύρω από τη δυνατότητα αναγέννησης της καρδιάς είχε χρησιμοποιήσει για το ψάρι ζέβρα το σύνθημα «He’s not just a fish. He’s hope» («Δεν είναι απλά ένα ψάρι. Είναι ελπίδα»).

Ο Κωνσταντίνος Αμπατζής έχει μακρά εμπειρία στη μελέτη των ψαριών ζέβρες, καθώς ήδη κατά τις προπτυχιακές, μεταπτυχιακές και διδακτορικές σπουδές του στο Τμήμα Βιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης τα είχε χρησιμοποιήσει ως μοντέλο για τις έρευνές του.

Ανοίγει ο δρόμος για νέες θεραπείες

Τα ευρήματα της έρευνας σχετικά με τον «μικρό εγκέφαλο» της καρδιάς και η καλύτερη κατανόηση αυτού του νευρικού συστήματος είναι πολλά υποσχόμενα. Θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε νέες γνώσεις για τις καρδιακές παθήσεις και να βοηθήσουν στην ανάπτυξη νέων θεραπειών για ασθένειες, όπως οι αρρυθμίες.

«Αυτό σημαίνει ότι αν εμείς μπορέσουμε στο μέλλον να βρούμε στον άνθρωπο ακριβώς πώς λειτουργεί το νευρικό σύστημα στην καρδιά του, γιατί κάποιες μικρές διαφορές μπορεί να υπάρχουν με τα ψάρια ζέβρες, όταν γνωρίσουμε αυτό το σύστημα πάρα πολύ καλά, δεν θα χρειάζεται πλέον να έχουμε βηματοδότες για να ρυθμίσουμε τις αρρυθμίες. Οπότε δεν θα χρειάζονται πλέον χειρουργεία και ηλεκτρονικές συσκευές που θα κρατούν την καρδιά σε συγκεκριμένο ρυθμό. Θα μπορούμε με μη επεμβατικό τρόπο, δηλαδή με φάρμακα, να ρυθμίζουμε τα νευρικά κύτταρα της καρδιάς και να αποκαταστήσουμε τη λειτουργία της», υπογραμμίζει ο κ. Αμπατζής.

Επόμενος στόχος των ερευνητών είναι να μελετήσουν πώς αυτό το νευρικό σύστημα της καρδιάς αλληλεπιδρά με τον πραγματικό εγκέφαλο για τη ρύθμιση των καρδιακών λειτουργιών υπό διαφορετικές συνθήκες, όπως η άσκηση, το στρες ή οι ασθένειες. Επίσης, οι ερευνητές στοχεύουν να θέσουν στο επίκεντρο της μελέτης τους την αναγέννηση της καρδιάς, όπως συμβαίνει στα ψάρια ζέβρες, και κατά πόσο σε αυτή τη διαδικασία συμμετέχουν τα νευρικά κύτταρα ελπίζοντας να δώσουν απαντήσεις στο γιατί δεν αναγεννάται η ανθρώπινη καρδιά.

Share post:

Subscribe

Popular

More like this
Related

Μεσογειακό bowl με φαλάφελ, τραγανά λαχανικά και σος ταχινιού

ΥΛΙΚΑ 150 γρ. πράσινα φύλλα μαρουλιού, 1 συσκευασία GardenFresh Lettuce Leafs 250 γρ. ντοματίνια, 1 συσκευασία GardenFresh Cyprus Cherry Tomatoes 150 γρ. τριμμένο καρότο, από 1 συσκευασία GardenFresh Carrot Shredded 1 μέτριο αγγούρι, κομμένο σε λεπτές φέτες 1 μικρό κόκκινο κρεμμύδι, κομμένο σε λεπτές ροδέλες 100 γρ. μαγειρεμένα ρεβίθια 50 γρ. μαύρες ελιές χωρίς κουκούτσι

Κρεμώδης σούπα με νιόκι, σπανάκι και παρμεζάνα

ΥΛΙΚΑ 500 γρ. νιόκι πατάτας 150 γρ. φρέσκο baby σπανάκι, 1 συσκευασία GardenFresh Baby Spinach 1 μέτριο καρότο, κομμένο σε μικρούς κύβους 1 μικρό κρεμμύδι, ψιλοκομμένο 1 μικρό πράσο, το λευκό μέρος, ψιλοκομμένο 2 σκελίδες σκόρδο, ψιλοκομμένες 1 λίτρο ζωμό λαχανικών ή κοτόπουλου 200 ml κρέμα γάλακτος 100 γρ. τυρί κρέμα 50 γρ. παρμεζάνα, τριμμένη

Γιώργος Κουβαράς: Η κρίση της κοινωνίας, η απαξίωση του λόγου και ο μύθος του Οδυσσέα

Σε συνέντευξη που παραχώρησε ο Γιώργος Κουβαράς στο περιοδικό «Τηλεθεατής», προχωρά σε μια βαθιά κοινωνική και πολιτισμική εξομολόγηση. Στις απαντήσεις του, ο γνωστός δημοσιογράφος μιλά για την αποξένωση της σύγχρονης οικογένειας και γειτονιάς, την αρνητική επίδραση του διαδικτύου και των ΜΜΕ που μετατρέπουν τη βία σε θέαμα, ενώ αναλύει τη διαχρονική δύναμη του μύθου του

Πέτρος Λαγούτης: «Έχω ανάγκη να αγαπώ και να αγαπιέμαι» – Η πατρότητα και η απεξάρτηση από τον τζόγο

Από το «Έτερος εγώ» μέχρι την παρουσίαση του «Big brother», ο Πέτρος Λαγούτης δοκίμασε διαφορετικές πλευρές της τηλεόρασης. Πλέον, βρίσκεται ήδη στη διαδικασία ενός νέου τηλεοπτικού βήματος καθώς θα πρωταγωνιστεί στη νέα σειρά της Δήμητρας Παπαδοπούλου. Κομβικό σημείο στην προσωπική διαδρομή του ήταν η απεξάρτηση από τον τζόγο, για την οποία μιλά δημόσια. Δημήτρης Λαγούτης:

Βασιλική Τρουφάκου: «Ο γιος μου φώτισε χαρμόσυνα τη ζωή μου, μου δίδαξε ταπεινότητα»

Προσθήκη του zappit.gr ως προτεινόμενη πηγή στην Google Για τα όμορφα συναισθήματα που έφερε ο γιος της, στη ζωή και στην καθημερινότητα της, μίλησε η Βασιλική Τρουφάκου στη συνέντευξη που έδωσε περιοδικό Hello μαζί με τον Αποστόλη Τότσικα. Μάλιστα, μιλώντας στον δημοσιογράφο Γιάννη Βίτσα, η όμορφη πρωταγωνίστρια περιέγραψε τον τρόπο με τον οποίο προσπαθεί να

Στράτος Τζώρτζογλου: «Γράφω την αυτοβιογραφία μου αλλά έχω αλλάξει τα ονόματα, αλλιώς θα πρέπει να αλλάξω χώρα»

Προσθήκη του zappit.gr ως προτεινόμενη πηγή στην Google Μαζί με την πρώην σύζυγο του, Μαρία Γεωργιάδου έδωσε ο Στράτος Τζώρτζογλου συνέντευξη εφ’ όλης της ύλης στο νέο τεύχος του περιοδικού ΟΚ! και τον δημοσιογράφο Αστέρη Κασιμάτη. Μέσα σε όλα, μάλιστα, ο δημοφιλής πρωταγωνιστής αποκάλυψε πως γράφει την αυτοβιογραφία του αναγκαζόμενος, όπως υποστήριξε με χιούμορ, να

Αποστόλης Τότσικας: «Τα παιδιά μου με δίδαξαν να ζητώ συγνώμη, στο παρελθόν ήμουν αδέκαστος»

Πρόσθεσε το Newsbeast στις προτεινόμενες πηγές σου στη Google Μια ενδιαφέρουσα συνέντευξη στο περιοδικό Hello και τον δημοσιογράφο Γιάννη Βίτσα παραχώρησε ο Αποστόλης Τότσικας, με αφορμή τη φετινή θεατρική του σύμπραξη με τη Βασιλική Τρουφάκου. Ο γνωστός ηθοποιός, μεταξύ άλλων, μίλησε για την οικογένειά του και τον σημαντικό ρόλο που έχουν τα παιδιά του στη

Γιώργος Γεροντιδάκης: «Είμαι παιδί χωρισμένων γονιών και αυτό εντείνει τα πράγματα, γίνεσαι ο άνδρας του σπιτιού από πολύ νωρίς»

Πρόσθεσε το Newsbeast στις προτεινόμενες πηγές σου στη Google Συνέντευξη στη Real Life και τη δημοσιογράφο Κορύνα Μανταγάρη παραχώρησε ο Γιώργος Γεροντιδάκης, με αφορμή τη συμμετοχή του στη νέα σειρά εποχής του ΑΝΤ1, «Κρίνο και αγκάθι». Ο γνωστός ηθοποιός αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στην οικογένειά του και στη στενή σχέση που διατηρεί με τα τέσσερα αδέλφια

Συγκινεί ο Ιωάννης Αθανασόπουλος: Έπεσα από τα επτά μέτρα και για πολύ καιρό ήμουν σε κώμα

Σε ένα πολύ σοβαρό ατύχημα που είχε αναφέρθηκε ο Ιωάννης Αθανασόπουλος στη νέα του συνέντευξη. Ο δημοφιλής ηθοποιός παίζει στη θεατρική παράσταση «Νικ δε Ντικ». Ο γνωστός ηθοποιός Ιωάννης Αθανασόπουλος αποκάλυψε ότι σε ηλικία έξι ετών τραυματίστηκε βαριά και έμεινε αρκετό καιρό σε κώμα. Ο καλλιτέχνης μίλησε στη Σάσα Σταμάτη και στα «Παραπολιτικά» για τη

Η Καίτη Γαρμπή στόλισε για τα Χριστούγεννα και μεταμόρφωσε το σαλόνι της σε «σπίτι του Άη Βασίλη»

Σε ρυθμούς Χριστουγέννων έχει μπει η Καίτη Γαρμπή η οποία αποφάσισε να στολίσει από νωρίς το σπίτι της, με αφορμή μια πολύ ξεχωριστή ημέρα για την οικογένειά της. Η Καίτη Γαρμπή και ο σύζυγός της, Διονύσης Σχοινάς, γιόρτασαν στις 11 Νοεμβρίου τα γενέθλια του μονάκριβου γιου τους, Δημήτρη, με την τραγουδίστρια να βρίσκει την ιδανική

Winter white chic: Πώς θα το πετύχεις!

Ο παλιός κανόνας της μόδας που υπαγόρευε ότι τα λευκά ρούχα ανήκουν αποκλειστικά στους καλοκαιρινούς μήνες έχει πλέον καταρριφθεί πλήρως. Το “Winter White”, δηλαδή η τέχνη του να φοράς ανοιχτόχρωμα, λευκά και κρεμ σύνολα στην καρδιά του χειμώνα, αποτελεί μία από τις πιο κομψές, φωτεινές και σοφιστικέ τάσεις. Ένα ολοκληρωμένο λευκό look τις κρύες μέρες

Πάνω από 1.000 δρομείς στον Μαραθώνιο της Αθήνας έστειλαν μήνυμα κατά των στερεοτύπων για την παχυσαρκία

Περισσότεροι από 1.000 άνθρωποι έτρεξαν στον 43ο Αυθεντικό Μαραθώνιο της Αθήνας με ένα κοινό μήνυμα: η παχυσαρκία δεν είναι ζήτημα έλλειψης θέλησης ή προσωπικής αποτυχίας, αλλά μια χρόνια, πολυπαραγοντική νόσος που χρειάζεται επιστημονική αντιμετώπιση και συστηματική υποστήριξη. Με το σύνθημα «Run to Change Obesity», εργαζόμενοι, φίλοι, συνεργάτες και υποστηρικτές της Novo Ελλάδος συμμετείχαν στις διαδρομές