Δυσφορική εικόνα σώματος – Διατροφικές διαταραχές: Ελληνική μελέτη αποκαλύπτει τον δείκτη κινδύνου στην προεφηβεία

Date:

Ο Δείκτης Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) στην παιδική ηλικία αποτελεί προγνωστικό δείκτη της ψυχικής υγείας του παιδιού στην προεφηβεία, ισχυρίζεται μελέτη που εκπόνησαν ερευνητές από την Ελλάδα και την Αυστραλία (Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο, Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης, Πανεπιστήμιο La Trobe-Μελβούρνη), με κύριους συγγραφείς τον Γιάννη Μανιό, από το Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας – Διατροφής της Σχολή Επιστημών Υγείας και Αγωγής του Χαροκόπειου Πανεπιστημίου και την Bircan Erbas, από το Τμήμα Δημόσιας Υγείας, της Σχολής Ψυχολογίας και Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου La Trobe.

Σύμφωνα με τα ευρήματα που δημοσιεύθηκαν στο BMC Public Health, τα παιδιά -και κυρίως κορίτσια- με «πολύ υψηλό» ΔΜΣ (6,4% του δείγματος), είχαν μεγαλύτερο κίνδυνο για διαταραχή εικόνας σώματος και διατροφικές διαταραχές, συγκριτικά με τα παιδιά «μέσου» ΔΜΣ. Ο κίνδυνος για διαταραχή εικόνας του σώματος ήταν παρών και στην ομάδα του «υψηλού» ΔΜΣ (25,2% των παιδιών), όχι όμως και για διατροφικές διαταραχές. «Αυτό συνάδει με προηγούμενες έρευνες που δείχνουν ότι ο περιορισμός της τροφής σχετίζεται περισσότερο με την παχυσαρκία και παρά με την υπερβαρότητα» ανέφεραν οι ερευνητές.

Τα τέσσερα διαφορετικά μοτίβα εξέλιξης του ΔΜΣ κατά το πρώτο έτος, την 15η, 50η, 75η-85η και 97η εκατοστιαία θέση στο διάγραμμα βρεφικής ανάπτυξης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ).

«Οι ψυχικές διαταραχές αναγνωρίζονται ως κύριες αιτίες αναπηρίας παγκοσμίως και συνδέονται με σημαντικό υγειονομικό, κοινωνικό και οικονομικό κόστος. […] Παρά το γεγονός ότι επηρεάζουν όλες τις ηλικιακές ομάδες, οι περισσότερες ψυχικές διαταραχές ξεκινούν πριν από την ηλικία των 25 ετών, με το 13% των καταθλιπτικών και το 20% των αγχωδών διαταραχών να εμφανίζονται στα μέσα της εφηβείας» ανέφεραν οι ερευνητές, επισημαίνοντας την ανάγκη εντοπισμού των πρώιμων αναστρέψιμων παραγόντων ψυχοκοινωνικής δυσφορίας.

Στοιχεία από 1.778 Ελληνόπουλα 

Οι ερευνητές εξέτασαν δεδομένα από 1.778 Ελληνόπουλα 9-13 ετών, ενώ τα ανθρωπομετρικά δεδομένα από τη βρεφική ηλικία αντλήθηκαν από παιδιατρικά αρχεία υγείας. Το δείγμα προήλθε από τη Μελέτη Healthy Growth, μια μεγάλη διατομεακή μελέτη που περιλαμβάνει 2.665 μαθητές πέμπτης και έκτης δημοτικού 9-13 ετών, από δήμους της Αττικής, της Αιτωλοακαρνανίας, της Θεσσαλονίκης και του Ηρακλείου.

Η πορεία του ΔΜΣ κατά την ανάπτυξη (BMI trajectories) στο πρώτο έτος ζωής εκτιμήθηκε με τη χρήση ομαδικής μοντελοποίησης. Η συναισθηματική λειτουργία στην προεφηβεία, η αυτοεκτίμηση, η δυσαρέσκεια για την εικόνα του σώματος και οι διατροφικές πρακτικές αυτοαναφέρθηκαν μέσω επικυρωμένων ερωτηματολογίων, με ερωτήματα όπως «κατά τις τελευταίες δύο εβδομάδες, πόσο απασχολημένος/η ήσασταν με συναισθηματικά προβλήματα όπως άγχος, κατάθλιψη, ευερεθιστότητα ή μελαγχολία;».

Πρώτη μελέτη του είδους της

Σύμφωνα με τους ερευνητές, η μελέτη αποτελεί την πρώτη που διερεύνησε τις ψυχοκοινωνικές συνδέσεις της πορείας του ΔΜΣ στον πρώτο χρόνο ζωής με την προεφηβεία. Τα ευρήματα παρέχουν νέα στοιχεία που αποδεικνύουν ότι τα βρεφικά πρότυπα ανάπτυξης κατά το πρώτο έτος της ζωής μπορεί να αποτελούν πρώιμους δείκτες κινδύνου για κακή ψυχοκοινωνική υγεία. Προηγούμενες έρευνες σε παιδιατρικούς πληθυσμούς, ηλικίας 6 έως 18 ετών, επικεντρώθηκαν στις ψυχοκοινωνικές επιπτώσεις από το σωματικό βάρος, καταλήγοντας ότι τα παιδιά και οι έφηβοι με παχυσαρκία διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο για δυσφορία με το σώμα τους, για διαταραχές διατροφικών συμπεριφορών και περιορισμό της διατροφής τους, βασικούς υποκινητές των ψυχικών διαταραχών στη μεταβατική περίοδο της εφηβείας.

Παχύσαρκα παιδιά 9-13 ετών

Οι ερευνητές έδειξαν ότι τα βρέφη στις πολύ υψηλές και υψηλές πορείες ΔΜΣ στους 12 μήνες είχαν περισσότερες πιθανότητες να εξελιχθούν σε παχύσαρκα παιδιά στην ηλικία των 9-13 ετών και, κατά συνέπεια, να εμφανίσουν χειρότερη ψυχοκοινωνική υγεία. «Από αυτή την άποψη, τα ευρήματα της μελέτης μας έχουν σημαντικές επιπτώσεις για τον χρόνο των παρεμβάσεων δημόσιας υγείας για τη στήριξη της μακροπρόθεσμης ψυχικής ευημερίας, ιδίως δεδομένου ότι οι ψυχικές διαταραχές των ενηλίκων συχνά ξεκινούν από την παιδική και εφηβική ηλικία» αναφέρουν, συστήνοντας αναθεώρηση των υφιστάμενων κατευθυντήριων οδηγιών για παρακολούθηση βάρους από την ηλικία των έξι ετών, όπως ισχύει στο ΗΒ και τις ΗΠΑ.

Η οικονομική κρίση του 2008

Η μελέτη δεν ανέδειξε σύνδεση της εξέλιξης του ΔΜΣ στη βρεφική ηλικία με τη συναισθηματική λειτουργία ή την αυτοεκτίμηση στην προεφηβεία. Αν και το υπερβολικό σωματικό βάρος συνδέθηκε με κακή συναισθηματική λειτουργία, η συσχέτιση ήταν πιο αδύναμη σε σύγκριση με άλλους παράγοντες.

Ωστόσο, τα ποσοστά χαμηλής συναισθηματικής λειτουργίας και αυτοεκτίμησης ήταν υψηλότερα από τα αναμενόμενα, επηρεάζοντας το 25% και το 66% του συνόλου των παιδιών. Όπως εξηγούν οι ερευνητές, τα ποσοστά θα μπορούσαν να αποδοθούν στις κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες κατά την περίοδο συλλογής των δεδομένων, οπότε συνέπεσε με την εθνική οικονομική κρίση του 2008–2009. Η σημαντική αύξηση των προβλημάτων ψυχικής υγείας και μείωση της αυτοεκτίμησης στους νέους κατά την κρίση έχει υποστηριχθεί από πλήθος μελετών.

Δυνατά σημεία και περιορισμοί της μελέτης

Ένα ισχυρό σημείο της μελέτης ήταν η χρήση ενός μεγάλου, αντιπροσωπευτικού δείγματος μαθητών, με στοιχεία ανθρωπομετρικών μετρήσεων από τη γέννηση έως τους 12 μήνες. Ωστόσο, η μελέτη βασίστηκε σε αυτοαναφερόμενα ερωτηματολόγια για την ψυχοκοινωνική υγεία, τα οποία δεν έχουν επικυρωθεί ειδικά για τον ελληνικό πληθυσμό. Επίσης, η διατομεακή φύση της μελέτης και τα αναδρομικά δεδομένα μπορεί να έχουν επηρεάσει τα αποτελέσματα, καθώς και η επίδραση της οικονομικής κρίσης στην ψυχική υγεία να ήταν ισχυρότερη απ’ ό,τι άλλων παραγόντων.

Διαβάστε επίσης:

Οι διατροφικές διαταραχές προειδοποιούν δυο χρόνια νωρίτερα! Ποια είναι τα σημάδια

Παχυσαρκία: Δεκάδες νέα φάρμακα απώλειας βάρους στη φαρμακευτική φαρέτρα – Πότε θα έρθουν στην αγορά

Εμμονή με την εμφάνιση: Η διαταραχή που μαστίζει τους εφήβους – Ποιοι επηρεάζονται περισσότερο

[penci_related_posts title=”ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ:” number=”8″ style=”grid” align=”none” displayby=”cat” orderby=”random”]

Share post:

Subscribe

Popular

More like this
Related

Γήρανση: Ποιες αλλαγές οφείλονται στην ηλικία και και ποιες μπορεί να «κρύβουν» μια νόσο

Πώς να ξεχωρίσετε τις φυσιολογικές αλλαγές που συνοδεύουν τη γήρανση από τα προειδοποιητικά σημάδια μιας νόσου. Με την πάροδο των χρόνων, ο οργανισμός αλλάζει και πολλές ενοχλήσεις θεωρούνται φυσιολογική εξέλιξη της γήρανσης. Η μνήμη που εξασθενεί, οι πόνοι στις αρθρώσεις και η μειωμένη αντοχή θεωρούνται συχνά αναπόφευκτες συνέπειες της ηλικίας. Ωστόσο, δεν οφείλονται όλες οι αλλαγές στη γήρανση.

Χειμερινή κόπωση: Πώς επηρεάζουν το σώμα και την ψυχολογία οι χαμηλές θερμοκρασίες

Νιώθετε μόνιμη κούραση τώρα τον χειμώνα; Οι απλές συνήθειες που θα σας βοηθήσουν να ανακτήσετε την ενέργειά σας. Καθώς η θερμοκρασία τώρα τον χειμώνα πέφτει και οι ώρες ηλιοφάνειας μειώνονται, πολλοί άνθρωποι παρατηρούν ότι δυσκολεύονται  να ξυπνήσουν το πρωί, νιώθουν υπνηλία και κόπωση κατά τη διάρκεια της ημέρας και έχουν λιγότερη ενέργεια. Δεν πρόκειται, όμως

Νύχια: Τι δείχνουν τα λευκά σημάδια, τα βαθουλώματα και η σκούρα γραμμή – Η παγίδα της αυτοδιάγνωσης

Ένα κιτρινισμένο νύχι μπορεί να μοιάζει με μυκητίαση, ενώ μια νέα σκούρα γραμμή θέλει έγκαιρο έλεγχο. Ο δερματολόγος Χρήστος Στάμου εξηγεί τέσσερις αλλαγές που αξίζει να προσέξεις Συνήθως προσέχουμε τα νύχια μας όταν τα κόβουμε ή τα βάφουμε. Τότε μπορεί να παρατηρήσουμε μια γραμμή που δεν υπήρχε πριν, μια αλλαγή στο χρώμα ή μια επιφάνεια

Γυμναστική στο σπίτι Vs παραδοσιακό γυμναστήριο: Η ιδανική επιλογή εξαρτάται από το στόχο σας

Η καλύτερη γυμναστική για εσάς είναι εκείνη που μπορείτε να ακολουθήσετε συστηματικά, με ασφάλεια και ευχαρίστηση. Η γυμναστική αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες για τη διατήρηση της καλής σωματικής και ψυχικής υγείας. Ωστόσο, καθώς οι δυνατότητες προπόνησης εξελίσσονται, όλο και περισσότεροι άνθρωποι αναρωτιούνται εάν είναι προτιμότερο να γυμνάζονται με προσωπικό γυμναστή στο γυμναστήριο ή

Πνευμονία, ΧΑΠ, γρίπη, άσθμα: Τα νοσήματα του αναπνευστικού «θερίζουν» την Ευρώπη

Σχεδόν 5,5 εκατομμύρια νοσηλείες και πάνω από 380.000 θάνατοι καταγράφονται ετησίως στην ΕΕ. Βαρύ τίμημα πληρώνει η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) στις παθήσεις του αναπνευστικού συστήματος, οι οποίες ευθύνονται κάθε χρόνο για εκατομμύρια νοσηλείες και εκατοντάδες χιλιάδες θανάτους. Νέα δεδομένα της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Αρχές (Eurostat) αποκαλύπτουν ότι το 2023 εισήχθησαν στα νοσοκομεία για νοσηλεία με αναπνευστικές

Μικροβιακή αντοχή – Έως 39 εκατ. θάνατοι σε 25 χρόνια, προειδοποιεί ο ΠΟΥ

Λοιμώξεις που δεν υποχωρούν με τις διαθέσιμες θεραπείες μπορούν να κάνουν πιο επικίνδυνους ακόμη και τους τοκετούς και τις επεμβάσεις ρουτίνας. Περίπου 39 εκατομμύρια άνθρωποι θα μπορούσαν να χάσουν τη ζωή τους παγκοσμίως μέσα σε 25 χρόνια εξαιτίας λοιμώξεων από βακτήρια ανθεκτικά στα αντιβιοτικά, εάν συνεχιστεί η σημερινή τάση. Την εκτίμηση έδωσε ο Παγκόσμιος Οργανισμός

Τεχνητή νοημοσύνη: Τα νέα μοντέλα AI ξεπερνούν σε ευφυΐα ακόμη και κορυφαίους επιστήμονες

Τι υποστήριξε ο διευθύνων σύμβουλος της OpenAI, Σαμ Άλτμαν, μιλώντας σε ενεργειακό συνέδριο στο Άμπου Ντάμπι. Η τεχνητή νοημοσύνη εισέρχεται σε μια νέα εποχή, με τις δυνατότητές της να πλησιάζουν και σε ορισμένους τομείς να ξεπερνούν τις ανθρώπινες επιστημονικές επιδόσεις. Αυτό υποστήριξε ο διευθύνων σύμβουλος της OpenAI, Σαμ Άλτμαν, μιλώντας πρόσφατα σε ενεργειακό συνέδριο στο

Αλτσχάιμερ: Το σχήμα του εγκεφάλου στο επίκεντρο μιας νέας επιστημονικής θεωρίας

Νέα μελέτη διαπιστώνει μια απρόσμενη σύνδεση ανάμεσα στο σχήμα του εγκεφάλου και τη νόσο Αλτσχάιμερ Γιατί η νόσος Αλτσχάιμερ προσβάλλει συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου, ενώ άλλες παραμένουν σχετικά ανεπηρέαστες; Το ερώτημα αυτό παραμένει ένα από τα σημαντικότερα άλυτα ζητήματα της νευροεπιστήμης. Μια νέα επιστημονική μελέτη θέλησε να διερευνήσει κατά πόσο η ανατομία του εγκεφάλου και οι

Παπούτσια μέσα στο σπίτι: Ειδικοί αποκαλύπτουν τους κινδύνους που κρύβονται στις σόλες

Πώς επηρεάζουν τα παπούτσια την καθαριότητα και την υγιεινή του σπιτιού. Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο. Η συνήθεια να περπατάμε με τα παπούτσια μέσα στο σπίτι ενδέχεται να επηρεάζει την υγιεινή του χώρου και να αυξάνει την έκθεσή μας σε μικροοργανισμούς και περιβαλλοντικούς ρύπους. Σύμφωνα με μελέτες, οι σόλες των παπουτσιών έρχονται καθημερινά σε επαφή με πεζοδρόμια

10 νεκροί από ιλαρά εφέτος στις ΗΠΑ – Η χειρότερη επιδημική έξαρση των τελευταίων 35 ετών

Η νόσος είχε εκριζωθεί από τις ΗΠΑ το 2000, αλλά πλέον είναι πάλι ενδημική. Πάνω από 5.400 τα κρούσματα. Δραματική είναι πλέον η κατάσταση με την ιλαρά στις ΗΠΑ, όπου ο αναίτιος φόβος για τα εμβόλια έχει αφήσει ακάλυπτα τα παιδιά εναντίον της. Τα κρούσματα εφέτος ξεπέρασαν τα 5.400, με περισσότερους από έναν στους δέκα

Λιπώδες ήπαρ: Τι είναι η «πλανητική δίαιτα» που μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης έως και 39%

Η στενή σύνδεση ανάμεσα στην ποιότητα της διατροφής και τη μεταβολική υγεία. Όσπρια, φρούτα και λαχανικά στο μικροσκόπιο νέας έρευνας. Η πλανητική δίαιτα, ένα μοντέλο διατροφής που έχει σχεδιαστεί για να προστατεύει τόσο την ανθρώπινη υγεία όσο και την υγεία του πλανήτη ενδέχεται να συμβάλλει και στην πρόληψη του λιπώδους ήπατος. Μια νέα μεγάλη μελέτη

Μεσογειακό bowl με φαλάφελ, τραγανά λαχανικά και σος ταχινιού

ΥΛΙΚΑ 150 γρ. πράσινα φύλλα μαρουλιού, 1 συσκευασία GardenFresh Lettuce Leafs 250 γρ. ντοματίνια, 1 συσκευασία GardenFresh Cyprus Cherry Tomatoes 150 γρ. τριμμένο καρότο, από 1 συσκευασία GardenFresh Carrot Shredded 1 μέτριο αγγούρι, κομμένο σε λεπτές φέτες 1 μικρό κόκκινο κρεμμύδι, κομμένο σε λεπτές ροδέλες 100 γρ. μαγειρεμένα ρεβίθια 50 γρ. μαύρες ελιές χωρίς κουκούτσι