Δυσφορική εικόνα σώματος – Διατροφικές διαταραχές: Ελληνική μελέτη αποκαλύπτει τον δείκτη κινδύνου στην προεφηβεία

Date:

Ο Δείκτης Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) στην παιδική ηλικία αποτελεί προγνωστικό δείκτη της ψυχικής υγείας του παιδιού στην προεφηβεία, ισχυρίζεται μελέτη που εκπόνησαν ερευνητές από την Ελλάδα και την Αυστραλία (Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο, Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης, Πανεπιστήμιο La Trobe-Μελβούρνη), με κύριους συγγραφείς τον Γιάννη Μανιό, από το Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας – Διατροφής της Σχολή Επιστημών Υγείας και Αγωγής του Χαροκόπειου Πανεπιστημίου και την Bircan Erbas, από το Τμήμα Δημόσιας Υγείας, της Σχολής Ψυχολογίας και Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου La Trobe.

Σύμφωνα με τα ευρήματα που δημοσιεύθηκαν στο BMC Public Health, τα παιδιά -και κυρίως κορίτσια- με «πολύ υψηλό» ΔΜΣ (6,4% του δείγματος), είχαν μεγαλύτερο κίνδυνο για διαταραχή εικόνας σώματος και διατροφικές διαταραχές, συγκριτικά με τα παιδιά «μέσου» ΔΜΣ. Ο κίνδυνος για διαταραχή εικόνας του σώματος ήταν παρών και στην ομάδα του «υψηλού» ΔΜΣ (25,2% των παιδιών), όχι όμως και για διατροφικές διαταραχές. «Αυτό συνάδει με προηγούμενες έρευνες που δείχνουν ότι ο περιορισμός της τροφής σχετίζεται περισσότερο με την παχυσαρκία και παρά με την υπερβαρότητα» ανέφεραν οι ερευνητές.

Τα τέσσερα διαφορετικά μοτίβα εξέλιξης του ΔΜΣ κατά το πρώτο έτος, την 15η, 50η, 75η-85η και 97η εκατοστιαία θέση στο διάγραμμα βρεφικής ανάπτυξης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ).

«Οι ψυχικές διαταραχές αναγνωρίζονται ως κύριες αιτίες αναπηρίας παγκοσμίως και συνδέονται με σημαντικό υγειονομικό, κοινωνικό και οικονομικό κόστος. […] Παρά το γεγονός ότι επηρεάζουν όλες τις ηλικιακές ομάδες, οι περισσότερες ψυχικές διαταραχές ξεκινούν πριν από την ηλικία των 25 ετών, με το 13% των καταθλιπτικών και το 20% των αγχωδών διαταραχών να εμφανίζονται στα μέσα της εφηβείας» ανέφεραν οι ερευνητές, επισημαίνοντας την ανάγκη εντοπισμού των πρώιμων αναστρέψιμων παραγόντων ψυχοκοινωνικής δυσφορίας.

Στοιχεία από 1.778 Ελληνόπουλα 

Οι ερευνητές εξέτασαν δεδομένα από 1.778 Ελληνόπουλα 9-13 ετών, ενώ τα ανθρωπομετρικά δεδομένα από τη βρεφική ηλικία αντλήθηκαν από παιδιατρικά αρχεία υγείας. Το δείγμα προήλθε από τη Μελέτη Healthy Growth, μια μεγάλη διατομεακή μελέτη που περιλαμβάνει 2.665 μαθητές πέμπτης και έκτης δημοτικού 9-13 ετών, από δήμους της Αττικής, της Αιτωλοακαρνανίας, της Θεσσαλονίκης και του Ηρακλείου.

Η πορεία του ΔΜΣ κατά την ανάπτυξη (BMI trajectories) στο πρώτο έτος ζωής εκτιμήθηκε με τη χρήση ομαδικής μοντελοποίησης. Η συναισθηματική λειτουργία στην προεφηβεία, η αυτοεκτίμηση, η δυσαρέσκεια για την εικόνα του σώματος και οι διατροφικές πρακτικές αυτοαναφέρθηκαν μέσω επικυρωμένων ερωτηματολογίων, με ερωτήματα όπως «κατά τις τελευταίες δύο εβδομάδες, πόσο απασχολημένος/η ήσασταν με συναισθηματικά προβλήματα όπως άγχος, κατάθλιψη, ευερεθιστότητα ή μελαγχολία;».

Πρώτη μελέτη του είδους της

Σύμφωνα με τους ερευνητές, η μελέτη αποτελεί την πρώτη που διερεύνησε τις ψυχοκοινωνικές συνδέσεις της πορείας του ΔΜΣ στον πρώτο χρόνο ζωής με την προεφηβεία. Τα ευρήματα παρέχουν νέα στοιχεία που αποδεικνύουν ότι τα βρεφικά πρότυπα ανάπτυξης κατά το πρώτο έτος της ζωής μπορεί να αποτελούν πρώιμους δείκτες κινδύνου για κακή ψυχοκοινωνική υγεία. Προηγούμενες έρευνες σε παιδιατρικούς πληθυσμούς, ηλικίας 6 έως 18 ετών, επικεντρώθηκαν στις ψυχοκοινωνικές επιπτώσεις από το σωματικό βάρος, καταλήγοντας ότι τα παιδιά και οι έφηβοι με παχυσαρκία διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο για δυσφορία με το σώμα τους, για διαταραχές διατροφικών συμπεριφορών και περιορισμό της διατροφής τους, βασικούς υποκινητές των ψυχικών διαταραχών στη μεταβατική περίοδο της εφηβείας.

Παχύσαρκα παιδιά 9-13 ετών

Οι ερευνητές έδειξαν ότι τα βρέφη στις πολύ υψηλές και υψηλές πορείες ΔΜΣ στους 12 μήνες είχαν περισσότερες πιθανότητες να εξελιχθούν σε παχύσαρκα παιδιά στην ηλικία των 9-13 ετών και, κατά συνέπεια, να εμφανίσουν χειρότερη ψυχοκοινωνική υγεία. «Από αυτή την άποψη, τα ευρήματα της μελέτης μας έχουν σημαντικές επιπτώσεις για τον χρόνο των παρεμβάσεων δημόσιας υγείας για τη στήριξη της μακροπρόθεσμης ψυχικής ευημερίας, ιδίως δεδομένου ότι οι ψυχικές διαταραχές των ενηλίκων συχνά ξεκινούν από την παιδική και εφηβική ηλικία» αναφέρουν, συστήνοντας αναθεώρηση των υφιστάμενων κατευθυντήριων οδηγιών για παρακολούθηση βάρους από την ηλικία των έξι ετών, όπως ισχύει στο ΗΒ και τις ΗΠΑ.

Η οικονομική κρίση του 2008

Η μελέτη δεν ανέδειξε σύνδεση της εξέλιξης του ΔΜΣ στη βρεφική ηλικία με τη συναισθηματική λειτουργία ή την αυτοεκτίμηση στην προεφηβεία. Αν και το υπερβολικό σωματικό βάρος συνδέθηκε με κακή συναισθηματική λειτουργία, η συσχέτιση ήταν πιο αδύναμη σε σύγκριση με άλλους παράγοντες.

Ωστόσο, τα ποσοστά χαμηλής συναισθηματικής λειτουργίας και αυτοεκτίμησης ήταν υψηλότερα από τα αναμενόμενα, επηρεάζοντας το 25% και το 66% του συνόλου των παιδιών. Όπως εξηγούν οι ερευνητές, τα ποσοστά θα μπορούσαν να αποδοθούν στις κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες κατά την περίοδο συλλογής των δεδομένων, οπότε συνέπεσε με την εθνική οικονομική κρίση του 2008–2009. Η σημαντική αύξηση των προβλημάτων ψυχικής υγείας και μείωση της αυτοεκτίμησης στους νέους κατά την κρίση έχει υποστηριχθεί από πλήθος μελετών.

Δυνατά σημεία και περιορισμοί της μελέτης

Ένα ισχυρό σημείο της μελέτης ήταν η χρήση ενός μεγάλου, αντιπροσωπευτικού δείγματος μαθητών, με στοιχεία ανθρωπομετρικών μετρήσεων από τη γέννηση έως τους 12 μήνες. Ωστόσο, η μελέτη βασίστηκε σε αυτοαναφερόμενα ερωτηματολόγια για την ψυχοκοινωνική υγεία, τα οποία δεν έχουν επικυρωθεί ειδικά για τον ελληνικό πληθυσμό. Επίσης, η διατομεακή φύση της μελέτης και τα αναδρομικά δεδομένα μπορεί να έχουν επηρεάσει τα αποτελέσματα, καθώς και η επίδραση της οικονομικής κρίσης στην ψυχική υγεία να ήταν ισχυρότερη απ’ ό,τι άλλων παραγόντων.

Διαβάστε επίσης:

Οι διατροφικές διαταραχές προειδοποιούν δυο χρόνια νωρίτερα! Ποια είναι τα σημάδια

Παχυσαρκία: Δεκάδες νέα φάρμακα απώλειας βάρους στη φαρμακευτική φαρέτρα – Πότε θα έρθουν στην αγορά

Εμμονή με την εμφάνιση: Η διαταραχή που μαστίζει τους εφήβους – Ποιοι επηρεάζονται περισσότερο

[penci_related_posts title=”ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ:” number=”8″ style=”grid” align=”none” displayby=”cat” orderby=”random”]

Share post:

Subscribe

Popular

More like this
Related

Άνοια: Πότε μπορεί ο γάμος να αυξήσει σημαντικά τον κίνδυνο

Τα ευρήματα μελέτης στη Γαλλία που διήρκησε σχεδόν τρεις δεκαετίες. Τι λένε οι ερευνητές. Ο δυστυχισμένος γάμος μπορεί να αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο να αναπτυχθεί άνοια, προειδοποιούν επιστήμονες από τη Γαλλία. Αιτία είναι η μοναξιά που προκαλεί και η οποία δεν αποτελεί μία παροδική, αλλά χρόνια κατάσταση. Η σχετική μελέτη έδειξε ότι γενικώς η χρόνια

«Διαγνώστηκα με όγκο στον εγκέφαλο. Και τώρα;» – Τρεις ασθενείς, τρεις διαφορετικές ιστορίες

Την ίδια εβδομάδα, τρεις άνθρωποι που δεν γνωρίζονται μεταξύ τους ακούν σχεδόν την ίδια φράση: «Υπάρχει κάτι στη μαγνητική σας» «Διαγνώστηκα με όγκο στον εγκέφαλο. Και τώρα;» Από εκείνη τη στιγμή, οι περισσότερες πληροφορίες που ακολουθούν δύσκολα συγκρατούνται. Το μυαλό πηγαίνει σχεδόν αυτόματα στο χειρότερο σενάριο και οι ερωτήσεις έρχονται η μία μετά την άλλη:

Διαλογισμός: Πώς συμβάλλει στη μείωση του στρες – Πότε χρειάζεται προσοχή

Ο διαλογισμός δεν απαιτεί ειδικό εξοπλισμό και μπορεί να εφαρμοστεί σχεδόν οπουδήποτε, ακόμη και για λίγα λεπτά την ημέρα Ο διαλογισμός  αποτελεί μια φυσική και αποτελεσματική πρακτική χαλάρωσης, που συμβάλλει στη μείωση του στρες και στην ενίσχυση της ψυχικής ανθεκτικότητας. Μέσα από την εστίαση της προσοχής στην αναπνοή, στις σωματικές αισθήσεις ή στις σκέψεις χωρίς

Ιώσεις: Πώς να μην κολλήσετε κι εσείς όταν κάποιος στο σπίτι είναι άρρωστος

Ποια απλά μέτρα υγιεινής θα σας θωρακίσουν και θα μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο νόσησης Οι ιώσεις αποτελούν συχνό φαινόμενο, ιδιαίτερα τους φθινοπωρινούς και χειμερινούς μήνες, όταν τα κρούσματα γρίπης, COVID-19 και άλλων αναπνευστικών λοιμώξεων αυξάνονται. Όταν ένα μέλος της οικογένειας αρρωστήσει, ο κίνδυνος μετάδοσης στους υπόλοιπους είναι αυξημένος, καθώς η καθημερινή συμβίωση καθιστά δύσκολη την

Καρδιοχειρουργικές επεμβάσεις: Σε ποια νοσοκομεία του ΕΣΥ θα χειρουργούν ρομπότ

Ο Καρδιοχειρουργός Παναγιώτης Δεδεηλίας μιλά στο iatropedia.gr για τις σημαντικότερες εξελίξεις και τις προκλήσεις της νέας εποχής στη χειρουργική θώρακος και καρδιάς Η χειρουργική θώρακος και καρδιάς διανύει μια περίοδο εντυπωσιακών τεχνολογικών αλλαγών, παγκοσμίως, με την ελάχιστα επεμβατική και τη ρομποτικά υποβοηθούμενη χειρουργική να διαμορφώνουν σταδιακά μια νέα εποχή στην αντιμετώπιση σοβαρών παθήσεων. Όλες οι νεότερες

Τα παντοτινά χημικά αυξάνουν τον κίνδυνο καρκίνου στο συκώτι, δείχνει νέα μελέτη

Τα ευρήματα μελέτης σε πάσχοντες από τη νόσο. Ο ρόλος της λιπώδους νόσου του ήπατος. Ο καρκίνος του ήπατος σχετίζεται με δύο χημικές ουσίες, οι οποίες ανήκουν στα λεγόμενα παντοτινά χημικά επειδή δεν διασπώνται εύκολα, αλλά συσσωρεύονται στο περιβάλλον και στο ανθρώπινο σώμα, σύμφωνα με μία νέα μελέτη. Όπως έδειξε, οι άνθρωποι που έχουν γενετική

Ιλαρά: Ο κόσμος δεν ξέρει πόσο επικίνδυνη είναι, δείχνει έρευνα – Ποιες είναι οι πιθανές επιπλοκές

Σχεδόν ένας στους τρεις ασθενείς που νοσεί από ιλαρά, παρουσιάζει μία ή περισσότερες επιπλοκές. Περισσότεροι από 8 στους 10 ενήλικες δεν γνωρίζουν πόσο επικίνδυνη μπορεί να αποδειχθεί η ιλαρά για ορισμένες πληθυσμιακές ομάδες, αφού δεν γνωρίζουν ούτε τις επιπλοκές, ούτε και τη θνησιμότητά της, σύμφωνα με μία νέα δημοσκόπηση. Σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού, εξ άλλου

Συνέδριο Social 4 Cancer: Στο επίκεντρο οι ανάγκες των ογκολογικών ασθενών

Το 1ο Συνέδριο SOCIAL 4 CANCER από το Κάπα3 φέρνει στο προσκήνιο τις κοινωνικές, ψυχολογικές και πρακτικές διαστάσεις της εμπειρίας του καρκίνου To Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3 διοργανώνει το πρώτο Συνέδριο Social 4 Cancer, με κεντρικό θέμα «Καθοδήγηση στην Ογκολογική Φροντίδα – Υποστήριξη Πέρα από τη Θεραπεία». Το Συνέδριο θα πραγματοποιηθεί στις 28 και 29

Γυναικεία τριχόπτωση: Εντοπίστηκαν νέοι κλινικοί δείκτες που «προειδοποιούν» για δυσμενή εξέλιξη

Ποιοι παράγοντες συνδέονται με τις βαρύτερες μορφές της γυναικείας τριχόπτωσης. Η διαγνωστική αξία της τριχοσκόπησης. Η γυναικεία τριχόπτωση είναι μια συχνή και χρόνια διαταραχή του τριχωτού της κεφαλής, η οποία επηρεάζει σημαντικά την εμφάνιση, την αυτοπεποίθηση και την ποιότητα ζωής της γυναίκας. Η κλινική της εικόνα παρουσιάζει διακυμάνσεις τόσο ως προς τη βαρύτητα όσο και ως

Άσθμα: 4 συχνοί μύθοι που υπονομεύουν τη θεραπεία και την ποιότητα ζωής των ασθενών

Ποιους διαδεδομένους μύθους καταρρίπτουν οι ειδικοί και τι ισχύει στην πραγματικότητα για τη σωστή διαχείριση της άσθματος Το άσθμα είναι μια χρόνια αναπνευστική νόσος που επηρεάζει εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Παρά τη συχνότητά του, εξακολουθούν να υπάρχουν πολλές λανθασμένες αντιλήψεις σχετικά με την αντιμετώπισή του. Επιστήμονες από το Αμερικανικό Κολλέγιο Αλλεργίας, Άσθματος και Ανοσολογίας (ACAAI) επισημαίνουν 4

Άνδρες: Γιατί ζουν λιγότερο από τις γυναίκες, σύμφωνα με τους ειδικούς

Παγκόσμια Ημέρα Ανδρών στις 19 Νοεμβρίου και νέα δεδομένα εξηγούν γιατί έχουν μικρότερο προσδόκιμο ζωής. Οι άνδρες εξακολουθούν να έχουν μικρότερο προσδόκιμο ζωής από τις γυναίκες, ενώ εμφανίζουν υψηλότερη θνησιμότητα από συγκεκριμένες μορφές καρκίνου, καρδιαγγειακά νοσήματα και ατυχήματα. Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ανδρών στις 19 Νοεμβρίου, πρόσφατα στοιχεία από την Ομοσπονδιακή Στατιστική Υπηρεσία της

Πότε χειρουργείται ο καρκίνος του παγκρέατος και γιατί η πρώτη απόφαση μετράει

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα για τον Καρκίνο του Παγκρέατος, την Πέμπτη 19 Νοεμβρίου, ο Καθηγητής Χειρουργικής Δρ. Αριστοτέλης Περράκης εξηγεί πώς παίρνεται η απόφαση για το χειρουργείο και γιατί η ψυχραιμία έχει σημασία από την πρώτη μέρα της διάγνωσης. Ο Νοέμβριος είναι ο μήνας ευαισθητοποίησης για τον καρκίνο του παγκρέατος, με κορύφωση την Παγκόσμια