Ανήλικοι παραβάτες: Ποιοι παρανομούν «για τη φάση» και ποιοι εξελίσσονται σε χρόνιους δράστες

Date:

Ανήλικοι παραβάτες: Ποιοι παρανομούν «για τη φάση» και ποιοι εξελίσσονται σε χρόνιους δράστες

ΠΑΙΔΙ

Για ορισμένα παιδιά, η συνέχιση της παραβατικής συμπεριφοράς στην ενήλικη ζωή μοιάζει μονόδρομος, ενώ για άλλα οι παρανομίες σταματούν με την ενηλικίωση – Πως εξηγείται αυτό από τη σκοπιά της Εγκληματολογίας και γιατί η εφηβεία μαγνητίζει την παραβατική συμπεριφορά; 

ΝΙΚΗ ΚΑΡΦΗ

Τα μοτίβα εγκληματικής δραστηριότητας ποικίλλουν σημαντικά κατά τη διάρκεια της ζωής. Πιο συγκεκριμένα, ορισμένα άτομα εκδηλώνουν αποκλίνουσα συμπεριφορά νωρίς και «επιμένουν» σε αυτή, ενώ άλλα τελούν αδικήματα μόνο κατά την εφηβική ηλικία. Αυτό το πεδίο ανάλυσης αναλαμβάνουν οι εξελικτικές θεωρίες του εγκλήματος, οι οποίες εξετάζουν τα χαρακτηριστικά και τις αλλαγές της εγκληματικής συμπεριφοράς κατά τη διάρκεια της ζωής ενός ανθρώπου.

Για ποιους λόγους όμως οι διαδρομές προς το έγκλημα διαφέρουν και γιατί ο εκτροχιασμός από την εγκληματική πορεία είναι μια ειδικότερη υπόθεση; Στοιχεία για την εγκληματική σταδιοδρομία των ανηλίκων, «φωτίζουν» την ταξινόμηση των ατόμων σε χρόνιους δράστες και σε δράστες που τερματίζουν το έγκλημα περίπου προς το τέλος της εφηβείας και την αρχή της ενηλικίωσης. Μια διάκριση που πρότεινε η Terrie E. Moffitt, κλινική ψυχολόγος, περισσότερο γνωστή για τη συμβολή της στη διερεύνηση της αντικοινωνικής συμπεριφοράς.

Χρόνιοι δράστες vs Ανώριμοι «επαναστάτες»

Οι επίμονοι δράστες που τελούν εγκλήματα κατά τη διάρκεια της ζωής τους (life-course persistent offenders), εμπλέκονται σε παραβατικές συμπεριφορές πολύ πρώιμα (λόγου χάρη, 5-6 χρονών), με υψηλή συχνότητα και βίαια (σοβαρά εγκλήματα, χρόνιες κλοπές). Αντιθέτως, όσοι ξεκινούν την εγκληματική τους συμπεριφορά στην εφηβεία και απέχουν από αυτή στην αρχή της ενηλικίωσής (αdolescence-limited offenders), διαπράττουν εγκλήματα με χαμηλότερη συχνότητα, λιγότερο σοβαρά (βανδαλισμοί, μικροκλοπές) και υποκινούνται περισσότερο από τη ριψοκίνδυνη νιότη και τους συνομηλίκους. Από την άλλη, στο προφίλ των χρόνιων συναντά κανείς σωρευτικές μειονεξίες με βιολογικές, γενετικές, κοινωνικές, ψυχοφυσιολογικές και ταυτόχρονα ψυχολογικές ρίζες.

Βάσει της έρευνας Dunedin Multidisciplinary Health and Development Study (Νέα Ζηλανδία), η χρόνια εγκληματική δραστηριότητα απαντάται στον πληθυσμό σε ποσοστό 10%, ενώ η δεύτερη στο 26% και οι χρόνιοι δράστες χαμηλού βαθμού σε 64%. Σύμφωνα με την μελέτη Cambridge Study in Delinquent Development (Ηνωμένο Βασίλειο), το 7% των δραστών είναι χρόνιοι εγκληματίες. Βέβαια, για να ακριβολογήσουμε, σύνθετα πεδία μελέτης, όπως η εγκληματική σταδιοδρομία και τα ποσοστά των χρόνιων εγκληματιών σε μια κοινωνία πρέπει να συνεξετάζονται με τους «παλμούς» της βίας που διακρίνει την κάθε γενιά καθώς και με την αναλογία φύλου στον πληθυσμό(sex ratio).

Αιτίες και διαφοροποιήσεις

Παράγοντες διακινδύνευσης για τους επίμονους δράστες, είναι:

  • τα νευροψυχολογικής φύσεως ελλείμματα επηρεάζουν την συναισθηματική αυτορρύθμιση και τη λήψη αποφάσεων
  • η «δύσκολη» ιδιοσυγκρασία που οδηγεί σε προβλήματα συμπεριφοράς και σε κοινωνική απροσαρμοστικότητα
  • η χαμηλή γνωστική ικανότητα η οποία παρεμποδίζει την ακαδημαϊκή επιτυχία και την κοινωνική ανέλιξη
  • η ελλιπής γονική μέριμνα, με έλλειψη πειθαρχίας και συναισθηματικής υποστήριξης
  • η εγκληματική συμπεριφορά των γονέων, η οποία ενισχύει το σενάριο αντικοινωνικής συμπεριφοράς του ανηλίκου
  • η αστάθεια και το άγχος που προκύπτουν από διασπασμένες οικογένειες με συγκρουσιακό κλίμα
  • η φτώχεια τείνει να περιορίζει την πρόσβαση σε πόρους και ευκαιρίες για επαγγελματική ευημερία
  • οι υποβαθμισμένες γειτονιές και κοινωνική αποδιοργάνωση
  • η παρέα με συνομήλικους που εξομαλύνουν παραβατικές συμπεριφορές

Οι ανήλικοι που διακόπτουν την εγκληματική σταδιοδρομία προς το τέλος της εφηβείας, χαρακτηρίζονται από:

  • την έντονη επιθυμία για αυτονομία και ανεξαρτησία
  • την τάση να επηρεάζονται από επικίνδυνες παρέες που ενθαρρύνουν τον πειραματισμό με παραβατικές δράσεις
  • την έλλειψη κοινωνικών δεσμών με συμβατικούς θεσμούς (σχολείο, οικογένεια)
  • προσωρινό χάσμα ωριμότητας μεταξύ βιολογικής ωριμότητας (εφηβεία) και κοινωνικής ωριμότητας (ρόλοι ενηλίκων)

Τα παιδιά που παρασύρονται πιο δύσκολα, διαθέτουν ως προστατευτικούς παράγοντες:

  • χαμηλότερα επίπεδα τόλμης
  • υψηλότερες γλωσσικές δεξιότητες
  • χαμηλή παρορμητικότητα
  • υψηλότερα επίπεδα εντιμότητας
  • μεγαλύτερη εσωστρέφεια

Γιατί η εφηβεία προσελκύει την παραβατικότητα;

Σε γενικές γραμμές η εγκληματική συμπεριφορά κορυφώνεται περίπου προς το τέλος της εφηβείας ή στην αρχή της ενηλικίωσης και στους περισσότερους υποχωρεί, γεγονός που οφείλεται, πέρα από άλλους παράγοντες, στην «επίπονη» εγκεφαλική προσπάθεια για ωρίμανση.

Ο εφηβικός εγκέφαλος σύμφωνα με παρατηρήσεις του Ronald E. Dahl, Διευθυντής του Ινστιτούτου Ανθρώπινης Ανάπτυξης στο UC Berkeley, επιχειρεί να επιταχύνει την επικοινωνία ανάμεσα σε εγκεφαλικές περιοχές που σχετίζονται  με τη λογική σκέψη και το συναίσθημα αντίστοιχα. Μια διαδικασία που μοιάζει με την αναβάθμιση οπτικών ινών στο internet. Δυστυχώς όμως το «σώφρον» τμήμα του εγκεφάλου (μετωπιαίος λοβός) αναπτύσσεται τελευταίο, με συνέπεια να αναλαμβάνουν προσωρινά το τιμόνι οι παρορμήσεις.

Διαβάστε επίσης:

Σοκάρουν οι ξυλοδαρμοί ανηλίκων σε Γλυφάδα και Θεσσαλονίκη – Η ψυχολόγος δίνει 5 συμβουλές για την αποτροπή της νεανικής παραβατικότητας 

Επιθετικότητα: Πώς μπορεί ένα συμπλήρωμα διατροφής να καλμάρει τη βίαιη συμπεριφορά

Σχολικός εκφοβισμός – Γονείς: Πώς να βοηθήσετε το παιδί που βιώνει bullying – 7 συμβουλές από μια ειδικό 

[penci_related_posts title=”ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ:” number=”8″ style=”grid” align=”none” displayby=”cat” orderby=”random”]

Share post:

Subscribe

Popular

More like this
Related

Εξέταση μαστογραφίας: Η δύναμη της πρόληψης – Από την ενημέρωση στην πράξη

Η μαιευτήρας-γυναικολόγος Αικατερίνη-Γαβριέλα Γιαννακάκη εξηγεί πότε ξεκινά ο έλεγχος, τι αλλάζει όταν υπάρχει αυξημένος κίνδυνος και ποιες γυναίκες δικαιούνται δωρεάν εξέταση μέσω του «Προλαμβάνω». Ο καρκίνος του μαστού αποτελεί τη συχνότερη κακοήθεια στις γυναίκες και μία από τις κυριότερες αιτίες θανάτου από καρκίνο. Όταν εντοπίζεται σε πρώιμο στάδιο, οι πιθανότητες ίασης είναι υψηλότερες, ενώ συχνά

Εξετάσεις αίματος: Είναι τα φυσιολογικά όρια ίδια για όλους; Γιατί ένας αριθμός δεν αρκεί για τη διάγνωση

Μια τιμή λίγο πάνω ή κάτω από τα φυσιολογικά όρια μπορεί να προκαλέσει ανησυχία, ενώ ένα αποτέλεσμα εντός ορίων συχνά δημιουργεί αίσθημα ασφάλειας. Είναι όμως τόσο απλή η ερμηνεία των αποτελεσμάτων στις εξετάσεις αίματος; Γιατί τα αποτελέσματα χρειάζονται ιατρική αξιολόγηση και τι πρέπει να γνωρίζουμε πριν βγάλουμε μόνοι μας συμπεράσματα; Οι εξετάσεις αίματος αποτελούν ένα

«Σύμμαχος» της ψυχοθεραπείας η άσκηση για τους πάσχοντες από κατάθλιψη

Η σωματική άσκηση δεν ωφελεί μόνο τη φυσική κατάσταση και την ψυχική διάθεση. Σύμφωνα με νέα επιστημονικά δεδομένα, μπορεί να λειτουργήσει και ως ένα είδος «προετοιμασίας» του εγκεφάλου, ενισχύοντας τα οφέλη της ψυχοθεραπείας σε ανθρώπους που αντιμετωπίζουν ήπια έως μέτρια κατάθλιψη. Μια διεθνής κλινική μελέτη, που δημοσιεύεται στο Mental Health and Physical Activity, διαπίστωσε ότι

Άνοια με σωμάτια Lewy: Τι είναι η ασθένεια από την οποία πέθανε ο Πάτρικ Στιούαρτ

Υπολογίζεται ότι η άνοια με σωμάτια Lewy αντιπροσωπεύει ποσοστό έως και 14% των περιστατικών άνοιας. Από νόσο Αλτσχάιμερ και άνοια με σωμάτια Lewy πέθανε ο ηθοποιός Πάτρικ Στιούαρτ, όπως επιβεβαίωσε το πιστοποιητικό θανάτου του που δόθηκε χθες (19.11.2026) στη δημοσιότητα. Ο 86χρονος πρωταγωνιστής των ταινιών X-Men και Star Wars άφησε την τελευταία του πνοή στις

Αλτσχάιμερ: Ελπίδες από την πρώτη μελέτη με εγχύσεις βλαστοκυττάρων στον εγκέφαλο

Τι έδειξαν οι δοκιμές στους πρώτους έξι ασθενείς. Συγκρατημένα αισιόδοξοι οι ερευνητές, χρειάζονται κι άλλες μελέτες. Μικρός αριθμός πασχόντων από νόσο Αλτσχάιμερ παρουσίασαν βελτίωση στις νοητικές δεξιότητές τους, έπειτα από την έγχυση βλαστοκυττάρων απ’ ευθείας στον εγκέφαλό τους. Το εύρημα αυτό δημιουργεί συγκρατημένη αισιοδοξία στους γιατρούς, οι οποίοι ελπίζουν ότι θα μπορέσουν με τις εγχύσεις

To doomscrolling είναι πλέον πρόβλημα δημόσιας υγείας, λένε οι επιστήμονες

Περισσότεροι από ένας στους 10 ανθρώπους σε όλο τον κόσμο κάνουν προβληματική χρήση του διαδικτύου. Η προβληματική χρήση εθιστικών χαρακτηριστικών του Ίντερνετ, όπως η ατελείωτη κύλιση (scroll) και η αυτόματη αναπαραγωγή βίντεο, πρέπει να θεωρηθεί μείζον πρόβλημα δημοσίας υγείας, αναφέρουν επιστήμονες απ’ όλο τον κόσμο. Σε έκθεσή τους που δημοσιεύεται στην ιατρική επιθεώρηση The Lancet

Άνοια: Πότε μπορεί ο γάμος να αυξήσει σημαντικά τον κίνδυνο

Τα ευρήματα μελέτης στη Γαλλία που διήρκησε σχεδόν τρεις δεκαετίες. Τι λένε οι ερευνητές. Ο δυστυχισμένος γάμος μπορεί να αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο να αναπτυχθεί άνοια, προειδοποιούν επιστήμονες από τη Γαλλία. Αιτία είναι η μοναξιά που προκαλεί και η οποία δεν αποτελεί μία παροδική, αλλά χρόνια κατάσταση. Η σχετική μελέτη έδειξε ότι γενικώς η χρόνια

«Διαγνώστηκα με όγκο στον εγκέφαλο. Και τώρα;» – Τρεις ασθενείς, τρεις διαφορετικές ιστορίες

Την ίδια εβδομάδα, τρεις άνθρωποι που δεν γνωρίζονται μεταξύ τους ακούν σχεδόν την ίδια φράση: «Υπάρχει κάτι στη μαγνητική σας» «Διαγνώστηκα με όγκο στον εγκέφαλο. Και τώρα;» Από εκείνη τη στιγμή, οι περισσότερες πληροφορίες που ακολουθούν δύσκολα συγκρατούνται. Το μυαλό πηγαίνει σχεδόν αυτόματα στο χειρότερο σενάριο και οι ερωτήσεις έρχονται η μία μετά την άλλη:

Διαλογισμός: Πώς συμβάλλει στη μείωση του στρες – Πότε χρειάζεται προσοχή

Ο διαλογισμός δεν απαιτεί ειδικό εξοπλισμό και μπορεί να εφαρμοστεί σχεδόν οπουδήποτε, ακόμη και για λίγα λεπτά την ημέρα Ο διαλογισμός  αποτελεί μια φυσική και αποτελεσματική πρακτική χαλάρωσης, που συμβάλλει στη μείωση του στρες και στην ενίσχυση της ψυχικής ανθεκτικότητας. Μέσα από την εστίαση της προσοχής στην αναπνοή, στις σωματικές αισθήσεις ή στις σκέψεις χωρίς

Ιώσεις: Πώς να μην κολλήσετε κι εσείς όταν κάποιος στο σπίτι είναι άρρωστος

Ποια απλά μέτρα υγιεινής θα σας θωρακίσουν και θα μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο νόσησης Οι ιώσεις αποτελούν συχνό φαινόμενο, ιδιαίτερα τους φθινοπωρινούς και χειμερινούς μήνες, όταν τα κρούσματα γρίπης, COVID-19 και άλλων αναπνευστικών λοιμώξεων αυξάνονται. Όταν ένα μέλος της οικογένειας αρρωστήσει, ο κίνδυνος μετάδοσης στους υπόλοιπους είναι αυξημένος, καθώς η καθημερινή συμβίωση καθιστά δύσκολη την

Καρδιοχειρουργικές επεμβάσεις: Σε ποια νοσοκομεία του ΕΣΥ θα χειρουργούν ρομπότ

Ο Καρδιοχειρουργός Παναγιώτης Δεδεηλίας μιλά στο iatropedia.gr για τις σημαντικότερες εξελίξεις και τις προκλήσεις της νέας εποχής στη χειρουργική θώρακος και καρδιάς Η χειρουργική θώρακος και καρδιάς διανύει μια περίοδο εντυπωσιακών τεχνολογικών αλλαγών, παγκοσμίως, με την ελάχιστα επεμβατική και τη ρομποτικά υποβοηθούμενη χειρουργική να διαμορφώνουν σταδιακά μια νέα εποχή στην αντιμετώπιση σοβαρών παθήσεων. Όλες οι νεότερες

Τα παντοτινά χημικά αυξάνουν τον κίνδυνο καρκίνου στο συκώτι, δείχνει νέα μελέτη

Τα ευρήματα μελέτης σε πάσχοντες από τη νόσο. Ο ρόλος της λιπώδους νόσου του ήπατος. Ο καρκίνος του ήπατος σχετίζεται με δύο χημικές ουσίες, οι οποίες ανήκουν στα λεγόμενα παντοτινά χημικά επειδή δεν διασπώνται εύκολα, αλλά συσσωρεύονται στο περιβάλλον και στο ανθρώπινο σώμα, σύμφωνα με μία νέα μελέτη. Όπως έδειξε, οι άνθρωποι που έχουν γενετική