Έχετε αδιόρθωτα προβλήματα όρασης; Μπορεί να υπονομεύετε την υγεία του μυαλού σας

Date:

Τι δείχνουν οι έως τώρα μελέτες για τη συσχέτιση της όρασης με τον κίνδυνο αναπτύξεως άνοιας.

Οι οφθαλμοπάθειες που μειώνουν την όραση και παραμένουν αδιόρθωτες μετά την ηλικία των 60 ετών, μπορεί να αποτελούν σημαντικό παράγοντα κινδύνου για άνοια, σύμφωνα με ολοένα περισσότερες μελέτες.

Η πιο πρόσφατη από αυτές δημοσιεύθηκε πριν από λίγες εβδομάδες στην ιατρική επιθεώρηση The Lancet. Διεθνής ομάδα επιστημόνων ανέφεραν ότι οι πάσχοντες από άνοια θα τριπλασιαστούν σχεδόν έως το 2050. Θα έχουν φθάσει στα 153 εκατομμύρια, από 55 εκατομμύρια που ήταν το 2020.

Σημαντικό ποσοστό αυτών των περιστατικών οφείλονται σε παράγοντες κινδύνου που μπορούν να αντιμετωπιστούν. Μεταξύ αυτών συμπεριλαμβάνεται η απώλεια όρασης στην τρίτη ηλικία. Οι ερευνητές υπολόγισαν ότι αν θεραπεύονταν ή αποτρέπονταν όλα τα περιστατικά της, θα μειώνονταν κατά 2% τον χρόνο τα κρούσματα άνοιας.

Άλλη μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2023 στην ιατρική επιθεώρηση JAMA Ophthalmology, έδειξε ότι η επίπτωση της άνοιας ήταν 40-72% υψηλότερη στους ηλικιωμένους που είχαν διαταραχή της όρασης. Μάλιστα όσο μεγαλύτερη ήταν η διαταραχή αυτή, τόσο αυξάνονταν τα περιστατικά άνοιας.

«Η πρόληψη της άνοιας αποτελεί σημαντική προτεραιότητα, δεδομένης της τεράστιας επίπτωσής της στους ασθενείς και τις οικογένειές τους, στα συστήματα υγείας και στην κοινωνία», αναφέρει ο χειρουργός οφθαλμίατρος δρ Αναστάσιος-Ι. Κανελλόπουλος, καθηγητής Οφθαλμολογίας στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης. «Ο αριθμός των ηλικιωμένων με άνοια αυξάνεται συνεχώς και προς το παρόν δεν έχει βρεθεί τρόπος να θεραπευτεί. Γι’ αυτό τον λόγο έχει ζωτική σημασία να τεκμηριωθεί ο ρόλος παραγόντων κινδύνου που θα μπορούσαν να τροποποιηθούν, όπως η μείωση/απώλεια όρασης»

Υπολογίζεται ότι το 90% της μειωμένης όρασης στην τρίτη ηλικία μπορεί να προληφθεί ή να αντιμετωπιστεί, συνεχίζει. Ωστόσο πολλοί ασθενείς παραμένουν με αδιόρθωτα προβλήματα οράσεως που δεν υπονομεύουν μόνο την καθημερινότητα, αλλά και τις νοητικές λειτουργίες τους.

Οι επικίνδυνες παθήσεις

Συνολικά, τα υπάρχοντα επιστημονικά δεδομένα υποδηλώνουν πως τα άτομα με απώλεια όρασης στην τρίτη ηλικία έχουν σχεδόν 50% περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν άνοια, σε σύγκριση με τους συνομηλίκους τους που βλέπουν καλά.

Υπάρχουν επίσης στοιχεία ότι ορισμένες παθήσεις των ματιών σχετίζονται ισχυρά με την έκπτωση των νοητικών λειτουργιών. Η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια, π.χ., και ο καταρράκτης συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο. Αντιθέτως, τον κίνδυνο μπορεί να μειώσει:

  1. Η θεραπεία των υποκείμενων οφθαλμοπαθειών
  2. Η αποκατάσταση της όρασης με οπτικά βοηθήματα (π.χ. διορθωτικά γυαλιά)

Σε μία μελέτη, λ.χ., ασθενείς με καταρράκτη που υποβλήθηκαν σε χειρουργική αντικατάσταση του θολωμένου οφθαλμικού φακού, μείωσαν κατά 30% τον κίνδυνο άνοιας. Μία άλλη μελέτη έδειξε ότι τελικά ο κίνδυνος για άνοια εξισώνεται στους ασθενείς που κάνουν επιτυχημένη επέμβαση καταρράκτη με εκείνον που διατρέχουν όσοι δεν πάσχουν από αυτόν.

Είναι αιτιολογική η συσχέτιση;

«Εάν η συσχέτιση της μειωμένης όρασης και της άνοιας είναι αιτιολογική, θα έχει σημαντική κλινική σημασία. Και αυτό διότι πολλές παθήσεις των ματιών μπορούν να θεραπευτούν. Απλώς δεν είναι εύκολο να αποδειχτεί», τονίζει ο κ. Κανελλόπουλος.

Μια πρώτη προσπάθεια για να εξακριβωθεί η φύση της συσχέτισης μειωμένης όρασης και άνοιας έγινε σε μεγάλη μελέτη σε ασθενείς με καταρράκτη. Η μελέτη συμπεριέλαβε και γενετικά δεδομένα. Δημοσιεύθηκε πριν από ένα μήνα στην ιατρική επιθεώρηση JAMA Network Open.

Το συμπέρασμά της ήταν ότι ο καταρράκτης αυξάνει τον κίνδυνο να αναπτυχθεί κυρίως αγγειακή άνοια. Επιπλέον, συνδέεται και με μειωμένο ολικό όγκο εγκεφάλου. «Τα ευρήματα αυτά ενισχύουν περαιτέρω τη θεωρία ότι η διόρθωση του καταρράκτη μπορεί να μειώνει τον κίνδυνο άνοιας», εξηγεί ο καθηγητής.

Οι πιθανές αιτίες

Πώς θα μπορούσε όμως η μειωμένη όραση να οδηγεί στην έκπτωση των νοητικών λειτουργιών; Η ακριβής αιτία της συσχέτισης δεν είναι γνωστή. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι μία πιθανή αιτία είναι ενδεχομένως ότι οι ασθενείς περιορίζουν τις κοινωνικές επαφές τους λόγω της μειωμένης όρασης και σταδιακά απομονώνονται. Η κοινωνική απομόνωση όμως συχνά ακολουθείται από κατάθλιψη. Και τα δύο αποτελούν γνωστούς παράγοντες κινδύνου για άνοια.

Η μείωση των αισθητήριων (δηλαδή των οπτικών) ερεθισμάτων που φθάνουν στον εγκέφαλο επίσης είναι πολύ σημαντική. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι και μία άλλη αισθητήρια διαταραχή (η βαρηκοΐα) επίσης ευνοεί την άνοια.

«Η μείωση των αισθητήριων ερεθισμάτων έχει ως συνέπεια μειωμένη διέγερση του εγκεφάλου. Η συνεχής διέγερση όμως είναι πολύ σημαντική για την πρόληψη της ατροφίας του. Η ατροφία με τη σειρά της έχει δομικές και λειτουργικές συνέπειες στον εγκέφαλο. Πόσο μάλλον που τα τμήματα του εγκεφάλου είναι αλληλένδετα και η διέγερση (ή η απουσία της) ενός τμήματος έχει αντίκτυπο και σε πολλά άλλα», λέει ο κ. Κανελλόπουλος.

Ένα άλλο ενδεχόμενο είναι η μείωση της όρασης να επιταχύνει την έκπτωση των νοητικών λειτουργιών σε ανθρώπους που ήδη βρίσκονταν σε πρώιμα στάδια άνοιας. «Χρειάζεται πολλή προσπάθεια από τον εγκέφαλο για να αντιληφθεί τι συμβαίνει σε έναν κόσμο που είναι θολός γύρω του. Έτσι ίσως του απομένουν λίγες δυνάμεις για τη μνήμη και τις άλλες νοητικές δεξιότητες», εξηγεί ο καθηγητής.

Τι μπορείτε να κάνετε

Τι σημαίνουν πρακτικά όλ’ αυτά; Ότι έχει ζωτική σημασία να ελέγχετε προληπτικά την όρασή σας σε τακτά χρονικά διαστήματα. Ειδικά μετά τα 40 έτη, ο έλεγχος πρέπει να γίνεται μία φορά τον χρόνο. Με αυτό τον τρόπο μπορούν  να διαγνωστούν και να αντιμετωπιστούν εγκαίρως τυχόν προβλήματα.

«Η αναγνώριση νέων παραγόντων κινδύνου για άνοια έχει μεγάλο ερευνητικό ενδιαφέρον για εμάς τους επιστήμονες. Όταν όμως αυτοί οι παράγοντες μπορούν να διορθωθούν στις περισσότερες περιπτώσεις, τότε αποκτούν ξεχωριστή σημασία για τους ασθενείς. Η διόρθωση των οφθαλμολογικών παθήσεων δεν μειώνει μόνο τον κίνδυνο άνοιας αργότερα στη ζωή, αλλά και την ποιότητα της ζωής σήμερα και στο μέλλον», καταλήγει ο κ. Κανελλόπουλος.

Φωτογραφία: iStock

Share post:

Subscribe

Popular

More like this
Related

Αναφυλαξία: Τρεις απρόσμενες αιτίες σοβαρής αλλεργικής αντίδρασης στα παιδιά

Οι τρεις σπάνιες περιπτώσεις αναφυλαξίας παρουσιάστηκαν στο Επιστημονικό Συνέδριο του Αμερικανικού Κολλεγίου Αλλεργίας, Άσθματος και Ανοσολογίας 2026 Τρία σπάνια περιστατικά αναφυλαξίας σε εφήβους παρουσιάστηκαν στο ετήσιο Επιστημονικό Συνέδριο του Αμερικανικού Κολλεγίου Αλλεργίας, Άσθματος και Ανοσολογίας (ACAAI) 2026. Ένα ενεργειακό ποτό με κολλαγόνο ψαριού, ένα φυσικό έλαιο μαλλιών και ένα δημοφιλές παιδικό παιχνίδι αφής προκάλεσαν σοβαρές

IPEX Athens: Το νέο Διεθνές Κέντρο Προηγμένης Πυελικής Ογκολογίας και Πυελικής Εξεντέρωσης στο ΥΓΕΙΑ

Γιατροί διαφορετικών ειδικοτήτων συνεργάζονται για την αξιολόγηση, τη θεραπεία και την αποκατάσταση ασθενών με προχωρημένους ή υποτροπιάζοντες όγκους της πυέλου. Η αντιμετώπιση των προχωρημένων και υποτροπιαζόντων κακοηθειών της πυέλου αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της σύγχρονης ογκολογίας. Ασθενείς με τοπικά προχωρημένο ή υποτροπιάζοντα καρκίνο του ορθού, γυναικολογικές κακοήθειες, ουρολογικούς όγκους ή άλλες σύνθετες νεοπλασίες

Συγκινεί η Μαρία Μαζωνάκη στο Live News: «Νιώθω ότι έχω εξαντληθεί ψυχολογικά, έχω αδειάσει»

Προσθήκη του zappit.gr ως προτεινόμενη πηγή στην Google Στην κάμερα του Live News με τον Νίκο Ευαγγελάτο παραχώρησε δηλώσεις η Μαρία Μαζωνάκη όπως παρακολουθήσαμε το απόγευμα της Τετάρτης 18 Νοεμβρίου 2026 στο πρόγραμμα του Μεγάλου Καναλιού. Η αδελφή του αείμνηστου Γιώργου Μαζωνάκη βρέθηκε, για μια ακόμα φορά, στο σπίτι του τραγουδιστή προκειμένου να βοηθήσει στο

Ευρυδίκη Βαλαβάνη: «Στενοχωριόμουν πάρα πολύ με τα αρνητικά σχόλια και κλεινόμουν πολύ στον εαυτό μου»

Προσθήκη του zappit.gr ως προτεινόμενη πηγή στην Google Η Ευρυδίκη Βαλαβάνη παραχώρησε δηλώσεις στην κάμερα της εκπομπής Super Κατερίνα με την Κατερίνα Καινούργιου, όπως είδαμε την Τετάρτη 18 Νοεμβρίου 2026 στο πρόγραμμα του Alpha. Ανάμεσα σε πολλά, δε, η γοητευτική αθλητικογράφος αναφέρθηκε τόσο στην όμορφη περίοδο που βιώνει σαν μανούλα πλάι στο παιδάκι της όσο

Ο εγκέφαλός σας δουλεύει υπερωρίες στον ύπνο:Το κρυφό κύκλωμα που ρυθμίζει λίπος, μυς και ενέργεια

Η μελέτη εξηγεί πώς συνδέονται ο ύπνος, η έκκριση της αυξητικής ορμόνης και η εγρήγορση - Τι αλλάζει ανάλογα με τα στάδια του ύπνου Ενώ κοιμόμαστε, ο εγκέφαλος δίνει σήμα για την απελευθέρωση μιας ορμόνης που συμβάλλει στη διατήρηση των μυών και των οστών και ρυθμίζει τον τρόπο με τον οποίο το σώμα χρησιμοποιεί το

Μαρία Κορινθίου: Η κόρη της, Ισμήνη, έγινε 18 ετών και μοιάζουν σαν δύο σταγόνες νερό – Οι αναρτήσεις με τον Γιάννη Αϊβάζη

Πρόσθεσε το Newsbeast στις προτεινόμενες πηγές σου στη Google Ενήλικη είναι πλέον η κόρη της Μαρίας Κορινθίου και του Γιάννη Αϊβάζη, Ισμήνη, η οποία έκλεισε τα 18 της χρόνια την Τετάρτη 18 Νοεμβρίου, με τη φωτογραφία που ανέβασε η ηθοποιός στο Instagram να δείχνει πόσο πολύ μοιάζουν. Οι δύο γονείς θέλησαν να γιορτάσουν την ενηλικίωση

Τατιάνα Μπλάτνικ – Η νέα της ανάρτηση μετά τις εικόνες από το άδειο σπίτι της: «Δεν φεύγω από την Ελλάδα»

Πρόσθεσε το Newsbeast στις προτεινόμενες πηγές σου στη Google «Δεν φεύγω από την Ελλάδα. Είναι το σπίτι μου και ένας τόπος που αγαπώ βαθιά», ξεκαθάρισε η Τατιάνα Μπλάτνικ, βάζοντας τέλος στα ερωτήματα που προκάλεσαν οι πρόσφατες αναρτήσεις της για τη μετακόμισή της. Η πρώην σύζυγος του Νικολάου άδειασε το σπίτι της στην Αθήνα μέσα σε

FDA: Νέα ελπίδα για παιδιά με διαβήτη τύπου 1 – Εγκρίθηκε θεραπεία που προστατεύει την παραγωγή ινσουλίνης

Η θεραπεία δεν αντικαθιστά την ινσουλίνη, αλλά μπορεί να επιβραδύνει την καταστροφή των κυττάρων που την παράγουν, εφόσον χορηγηθεί έγκαιρα μετά τη διάγνωση Μια νέα θεραπευτική επιλογή για παιδιά και εφήβους με πρόσφατα διαγνωσμένο διαβήτη τύπου 1 ενέκρινε η αμερικανική FDA (Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ). Πρόκειται για ένα μονοκλωνικό αντίσωμα (με τη δραστική ουσία

Πώς ο χορός αλλάζει τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τα συναισθήματα των άλλων

Ο χορός δεν είναι μόνο μια μορφή καλλιτεχνικής έκφρασης ή σωματικής άσκησης. Φαίνεται ότι μπορεί να επηρεάζει ακόμη και τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος αντιλαμβάνεται τα συναισθήματα των άλλων ανθρώπων. Αυτό υποδεικνύει νέα επιστημονική μελέτη, σύμφωνα με την οποία οι επαγγελματίες χορευτές μπαλέτου εμφανίζουν διαφορετικές εγκεφαλικές αντιδράσεις όταν παρατηρούν εκφράσεις χαράς, φόβου ή

Πόνος μετά την άσκηση: Πώς ξεχωρίζουμε το «πιάσιμο» από έναν τραυματισμό

Το πότε άρχισε ο πόνος, πού εντοπίζεται και πώς εξελίσσεται τις επόμενες ημέρες βοηθούν να καταλάβουμε πότε αρκεί να μειώσουμε την ένταση και πότε χρειάζεται εξέταση. Το μυϊκό «πιάσιμο» συνήθως κάνει την εμφάνισή του αρκετές ώρες μετά από μια έντονη ή ασυνήθιστη προπόνηση. Ένας οξύς πόνος που ξεκινά την ώρα μιας κίνησης και εντοπίζεται σε

Ποια είναι τα ιδανικά παπούτσια για περπάτημα μετά τα 60 – 5 tips από τους ειδικούς του Χάρβαρντ

ΕΥΕΞΙΑ Μία φυσικοθεραπεύτρια εξηγεί πώς αλλάζουν τα πόδια με την πάροδο του χρόνου και τι πρέπει να προσέχουν οι μεγαλύτεροι σε ηλικία όταν επιλέγουν παπούτσια για άνετο και ασφαλές περπάτημα Το περπάτημα αποτελεί μία από τις πιο απλές και ωφέλιμες μορφές άσκησης, ιδιαίτερα για τους ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας. Ωστόσο, μετά τα 60, η επιλογή των

Μικροβιακή αντοχή: Συναγερμός στην Ευρώπη για τα ανθεκτικά υπερμικρόβια – Η Ελλάδα στις πρώτες θέσεις υψηλού κινδύνου

Το ECDC προειδοποιεί για την επιδείνωση της μικροβιακής αντοχής σε Ελλάδα και Ευρώπη. Ποια παθογόνα προκαλούν ανησυχία στους ειδικούς Η μικροβιακή αντοχή συνεχίζει να εξαπλώνεται στην Ευρώπη, με ορισμένες χώρες να καταγράφουν ιδιαίτερα έντονη επιδείνωση. Κάθε χρόνο, περισσότεροι από 35.000 άνθρωποι στην Ευρωπαϊκή Ένωση χάνουν τη ζωή τους εξαιτίας της μικροβιακής αντοχής, με την Ελλάδα να συγκαταλέγεται