Φάρμακα: Ποια έχουν παρενέργειες στα μάτια, τι να γνωρίζετε

Date:

Ποια συμπτώματα μπορεί να οφείλονται στις επιδράσεις φαρμάκων. Ποια φάρμακα έχουν συχνά παρενέργειες στα μάτια.

Οι ενοχλήσεις στα μάτια, όπως η ξηροφθαλμία, το κοκκίνισμα, ο κνησμός (φαγούρα) ή ακόμα και η θολή όραση, δεν οφείλονται πάντοτε σε οφθαλμολογικά ή συστηματικά προβλήματα υγείας. Σε πολλές περιπτώσεις αποτελούν ανεπιθύμητες ενέργειες από φάρμακα που παίρνουμε για άλλες αιτίες.

Το πρόβλημα παρατηρείται συχνότερα με τα φάρμακα που λαμβάνονται από το στόμα και μπαίνουν στην κυκλοφορία του αίματος. Τα μάτια έχουν σχετικά μικρή μάζα και πλούσια τροφοδοσία με αίμα. Επομένως είναι ευάλωτα στις παρενέργειες των συστηματικών φαρμάκων.

Ωστόσο παρενέργειες μπορεί να υπάρξουν και με άλλες μορφές, ακόμα και με τα ρινικά σπρέι ή τα τοπικά κολλύρια.

Οι παρενέργειες συχνά εντοπίζονται σε συγκεκριμένες δομές των ματιών. «Ο κερατοειδής χιτώνας στην επιφάνεια του ματιού και ο οφθαλμικός φακός είναι χαρακτηριστικές δομές όπου μπορούν να αναπτυχθούν οφθαλμικές ανεπιθύμητες ενέργειες των φαρμάκων», αναφέρει ο χειρουργός οφθαλμίατρος δρ Αναστάσιος-Ι. Κανελλόπουλος,  καθηγητής Οφθαλμολογίας του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης (NYU).

Άλλες δομές είναι η ίριδα, ο αμφιβληστροειδής χιτώνας βαθιά μέσα στο μάτι, η ωχρά κηλίδα, ακόμα και το οπτικό νεύρο.

Οι πιθανές επιπτώσεις που μπορεί να έχουν τα φάρμακα στα μάτια κυμαίνονται από συμπτώματα όπως η ξηρότητα, η δακρύρροια και το θόλωμα της όρασης έως σοβαρές καταστάσεις όπως ο αυξημένος κίνδυνος για οξύ γλαύκωμα κλειστής γωνίας και η κινητικότητα της ίριδας. Άλλες από τις πιθανές παρενέργειες των φαρμάκων είναι συχνές και άλλες πολύ σπάνιες.

Ποια προκαλούν ξηροφθαλμία…

Η ξηροφθαλμία είναι μία από τις συχνότερες παρενέργειες που έχουν πολλά φάρμακα. Συνήθως οφείλεται στη μείωση της παραγωγής των δακρύων. Οι ασθενείς παραπονούνται ότι νιώθουν τσιμπήματα, αίσθημα καύσου (κάψιμο) ή πόνο στα μάτια τους. Μπορεί επίσης να αισθάνονται ότι υπάρχει κάποιο ξένο σώμα σε αυτά ή να έχουν θολή όραση ή ευαισθησία στο φως.

Στα φάρμακα που ενδέχεται να προκαλέσουν ξηροφθαλμία συμπεριλαμβάνονται, μεταξύ άλλων ορισμένα:

  • Διουρητικά
  • Αντιισταμινικά (για τις αλλεργίες)
  • Αντικαταθλιπτικά
  • Φάρμακα για τη χοληστερόλη
  • Αντισυλληπτικά
  • Βήτα-αναστολείς (λέγονται και βήτα-αποκλειστές και χορηγούνται για καρδιολογικά προβλήματα).

…ή ευαισθησία στο φως

Ευαισθησία των ματιών στο φως μπορεί να προκαλέσουν ορισμένα:

  • Μη-στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα
  • Αντιβιοτικά
  • Φάρμακα για την ακμή
  • Διουρητικά (για την υπέρταση)

Ποια προκαλούν γλαύκωμα

Πιο σοβαρή ανεπιθύμητη ενέργεια, όμως, είναι το γλαύκωμα που μπορεί να προκαλέσουν αρκετά φάρμακα, όπως τα κορτικοστεροειδή (κορτιζόνη).

Ακόμα και ένας μήνας συνεχούς χρήσης κορτικοστεροειδών από το στόμα, σε εισπνεόμενη μορφή ή σε ρινικό σπρέι, μπορεί να αυξήσει σημαντικά την ενδοφθάλμια πίεση και τον κίνδυνο για γλαύκωμα, τονίζει ο κ. Κανελλόπουλος. Γι’ αυτό συνιστάται τακτικός έλεγχος της όρασης σε όσους παίρνουν κορτικοστεροειδή.

Πολλά φάρμακα εξάλλου μπορεί να έχουν ως ανεπιθύμητη ενέργεια το οξύ γλαύκωμα κλειστής γωνίας. Αυτό είναι επείγον περιστατικό γιατί μπορεί να προκαλέσει τύφλωση. Εκδηλώνεται με:

  • Έντονο πόνο στο μάτι
  • Ναυτία
  • Κοκκίνισμα του ματιού
  • Θολή όραση

Το οξύ γλαύκωμα κλειστής γωνίας χρειάζεται επειγόντως έλεγχο από τον οφθαλμίατρο. Στα φάρμακα που μπορεί να το προκαλέσουν συμπεριλαμβάνονται, ενδεικτικά, ορισμένα:

  • Αντικαταθλιπτικά
  • Φάρμακα για τη νόσο Πάρκινσον
  • Φάρμακα για το έλκος
  • Για το άσθμα
  • Για την καρδιακή αρρυθμία
  • Για τις αιμορροΐδες
  • Για επιληπτικούς σπασμούς

Ποια έχουν συχνά οφθαλμολογικές παρενέργειες

Ωστόσο δεν προκαλούν όλα τα φάρμακα οφθαλμολογικές ανεπιθύμητες ενέργειες. Αυτές είναι πιθανότερες με ορισμένα:

  • Μη-στεροειδή αντιφλεγμονώδη. Μπορεί να προκαλέσουν ξηροφθαλμία, αιμορραγία στον αμφιβληστροειδή, καταρράκτη, γλαύκωμα
  • Κορτικοστεροειδή. Εκτός από γλαύκωμα, μπορεί να προκαλέσουν βλάβη του οπτικού νεύρου ή καταρράκτη
  • Αντιπηκτικά. Μερικά σχετίζονται με την υποεπιπεφυκοτική αιμορραγία, δηλαδή με αιμορραγία στο λευκό τμήμα του ματιού
  • Αντιβιοτικά που ανήκουν στις σουλφοναμίδες. Στις ανεπιθύμητες ενέργειές τους συμπεριλαμβάνεται γλαύκωμα κλειστής γωνίας) κ.λπ.

Τι να κάνετε

«Οι ασθενείς που υποψιάζονται ότι κάποιο φάρμακο επηρεάζει την όρασή τους, καλό είναι να συμβουλεύονται τον οφθαλμίατρό τους. Εκείνος μπορεί να τους εξετάσει, να τους παρακολουθεί για οφθαλμολογική τοξικότητα ή να προτείνει τροποποίηση της δόσης των φαρμάκων, σε συνεργασία με τον θεράποντα ιατρό που τους τα έχει χορηγήσει», επισημαίνει ο κ. Κανελλόπουλος.

Όπως εξηγεί, ορισμένες από τις ανεπιθύμητες ενέργειές τους στα μάτια και την όραση υποχωρούν όταν ολοκληρωθεί η λήψη τους ή τροποποιηθεί η αγωγή των ασθενών. Άλλες, όπως η αυξημένη ενδοφθάλμια πίεση, μπορεί να χρειασθούν ειδική θεραπεία.

Ο καταρράκτης, λ.χ., μπορεί να αντιμετωπιστεί με χειρουργική επέμβαση. Ωστόσο «όταν καθυστερεί να γίνει αντιληπτή η φαρμακευτική αιτία της διαταραγμένης όρασης, η βλάβη σε αυτήν μπορεί να γίνει μη αναστρέψιμη», προειδοποιεί ο καθηγητής.

«Η Ιατρική εξελίσσεται διαρκώς και συνεχώς αναπτύσσονται νέα φάρμακα. Πολλές από τις δυνητικές οφθαλμικές ανεπιθύμητες ενέργειές τους γίνονται αντιληπτές στη διάρκεια των προεγκριτικών κλινικών μελετών και άλλες μετά την έγκρισή τους, κατά την φαρμακοεπαγρύπνηση. Οι ασθενείς μας είναι σημαντικό να ενημερώνουν τον οφθαλμίατρό τους για τα φάρμακα που παίρνουν και να έχουν το νου τους για έγκαιρη διάγνωση τυχόν προβλημάτων με τα μάτια τους», καταλήγει ο κ. Κανελλόπουλος.

Φωτογραφία: iStock

Share post:

Subscribe

Popular

More like this
Related

Γυναικεία υγεία μετά τα 50: Δύο εξετάσεις που σώζουν ζωές και τρεις καλές συνήθειες για ενέργεια και ευεξία

Η γυναικεία υγεία στην ώριμη ηλικία δεν κρίνεται μόνο από τα γονίδια, αλλά από μια στρατηγική πρόληψης που συνδυάζει τον έγκαιρο έλεγχο, τη στοχευμένη διατροφή και την ψυχική ισορροπία. Η γυναικεία ωριμότητα αποτελεί μια περίοδο μετάβασης, όπου οι ορμονικές και βιολογικές αλλαγές δημιουργούν νέες ανάγκες και απαιτούν μια διαφορετική, πιο στοχευμένη φροντίδα Καθώς ο χρόνος

Ύπνος: Ποια μορφή άσκησης βελτιώνει περισσότερο την ποιότητά του, σύμφωνα με νέα έρευνα

Η γιόγκα υψηλής έντασης ενδέχεται να είναι η πιο αποτελεσματική μορφή άσκησης για την αντιμετώπιση των διαταραχών ύπνου Η σωματική άσκηση αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες για την εξασφάλιση ποιοτικού ύπνου. Ωστόσο, δεν έχουν όλες οι μορφές άσκησης την ίδια επίδραση στην αντιμετώπιση των διαταραχών του ύπνου. Νέα επιστημονικά δεδομένα, που δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό 

Φλερ Μπρετό: «Επιστρέψαμε τον θάνατο από φυτοφάρμακα στο πρόσωπο των πολιτικών που ευθύνονται»

Λίγες μόλις ώρες μετά την αποφυλάκισή της, η Γαλλίδα ακτιβίστρια που έριξε στάχτη στον Ευρωπαίο Επίτροπο Υγείας μιλά αποκλειστικά στο Iatropedia.gr.   «Επιστρέψαμε τον θάνατο των δικών μας ανθρώπων από φυτοφάρμακα στο πρόσωπο των πολιτικών που ευθύνονται». Με αυτή τη φράση η Γαλλίδα συγγραφέας και ακτιβίστρια Φλερ Μπρετό (Fleur Breteau) περιγράφει, σε αποκλειστικές δηλώσεις της

Αντιβίωση: Το σύμπτωμα που δείχνει ότι δεν την χρειάζεστε – Πρακτικές συμβουλές από τον ΕΟΦ

Σε ετήσια βάση ο 1 στους 2 από εμάς παίρνει αντιβιοτικά, τα οποία συχνά δεν τα έχει χορηγήσει ένας γιατρός. Οκτώ στους δέκα Έλληνες πιστεύουν λανθασμένα ότι τα αντιβιοτικά είναι δραστικά εναντίον ιώσεων, όπως η γρίπη, το κοινό κρυολόγημα και η COVID-19, με συνέπεια να τα λαμβάνουν επίμονα για λάθος λόγους. Στην πραγματικότητα, σε ετήσια

Σταύρος Ιωαννίδης: «Με συνέλαβαν για κατασκοπεία – Πέρασα από ανάκριση και κρατητήριο»

Μια περιπέτεια που έζησε κατά τη διάρκεια της δημοσιογραφικής του διαδρομής αποκάλυψε ο Σταύρος Ιωαννίδης, μιλώντας στην εκπομπή «Στην αγκαλιά του Φάνη» με τον Φάνη Λαμπρόπουλο στον ΣΚΑΪ. Ο δημοσιογράφος και πολεμικός ανταποκριτής αναφέρθηκε σε περιστατικό κατά το οποίο συνελήφθη με την κατηγορία της κατασκοπείας, περιγράφοντας πως χρειάστηκε να περάσει από ανάκριση και να κρατηθεί

Φωτεινή Τσακίρη: «Δεν είχα πολλά πάρε δώσε με τον Φιλιππίδη» – Όσα αποκάλυψε για τη συνεργασία τους

Στην εκπομπή «Καλύτερα Αργά» του Action24, με την Αθηναΐδα Νέγκα, βρέθηκε καλεσμένη η Φωτεινή Τσακίρη, παραχωρώντας μια συνέντευξη στην οποία μίλησε για την επαγγελματική της πορεία, τις δύσκολες καταστάσεις που έχει συναντήσει στον καλλιτεχνικό χώρο, αλλά και τις αλλαγές που διαπιστώνει στις εργασιακές σχέσεις. Η ηθοποιός κλήθηκε, μεταξύ άλλων, να σχολιάσει τη συνεργασία της με

Ο Ρόμπερτ Ντε Νίρο για το βράδυ που η Τζένιφερ Λόρενς του ψιθύρησε να φύγει από το δείπνο πριν τον γάμο της: Ήταν μια...

Ο Ρόμπερτ Ντε Νίρο για το βράδυ που η Τζένιφερ Λόρενς του ψιθύρησε να φύγει από το δείπνο πριν τον γάμο της: Ήταν μια ενδιαφέρουσα εμπειρία Ο Ρόμπερτ Ντε Νίρο για το βράδυ που η Τζένιφερ Λόρενς του ψιθύρησε να φύγει από το δείπνο πριν τον γάμο της: Ήταν μια ενδιαφέρουσα εμπειρία Ο ηθοποιός επιβεβαίωσε

Ο Απόστολος Γκλέτσος τραγούδησε τους «Ψίθυρους καρδιάς» αγκαλιά με τη σύντροφό του σε βραδινή έξοδο, δείτε βίντεο

Ο Απόστολος Γκλέτσος τραγούδησε τους «Ψίθυρους καρδιάς» αγκαλιά με τη σύντροφό του σε βραδινή έξοδο, δείτε βίντεο Ο Απόστολος Γκλέτσος τραγούδησε τους «Ψίθυρους καρδιάς» αγκαλιά με τη σύντροφό του σε βραδινή έξοδο, δείτε βίντεο Ο ηθοποιός έπιασε το μικρόφωνο ενώ διασκέδαζε με την Ιζαμπέλα Αρβανίτη σε μαγαζί στην Κηφισιά Ιωάννα Μαρίνου 21.11.2026, 09:40 Το μικρόφωνο

Κωνσταντίνος Αργυρός και Ρία Ελληνίδου μάγεψαν στην πρεμιέρα τους με τις μεγάλες επιτυχίες τους

Εντυπωσιακή ήταν η πρεμιέρα του Κωνσταντίνου Αργυρού στο Κέντρο Αθηνών σε ένα πρόγραμμα γεμάτο κέφι, μουσική και μεγάλες επιτυχίες. Ο Κωνσταντίνος Αργυρός έκανε πρεμιέρα στην νυχτερινή Αθήνα έχοντας στο πλευρό του τη Ρία Ελληνίδου και τον Ηλία Μπόγδανο. Το Κέντρο Αθηνών ήταν κατάμεστο από τον κόσμο που δεν σταμάτησε να χορεύει και να τραγουδά τις

Όταν οι Δευτέρες σας χαλάνε και τα Σαββατοκύριακα – Τι είναι το burnout, τα συμπτώματα και πώς να το αντιμετωπίσετε

Πρόσθεσε το Newsbeast στις προτεινόμενες πηγές σου στη Google Το Σαββατοκύριακο μοιάζει όλο και πιο σύντομο και δυσκολεύεστε να χαλαρώσετε και να απολαύσετε ακόμη και τις ελεύθερες ώρες; Το μυαλό σας βρίσκεται ήδη στις εκκρεμότητες της Δευτέρας; Όταν η δουλειά αρχίζει να καταλαμβάνει και τον χρόνο της ξεκούρασης, η πίεση μπορεί να φανεί ακόμα και

Απώλεια βάρους: Πόσος χρόνος χρειάζεται για να χάσετε κιλά με ασφαλή τρόπο

Η απώλεια βάρους είναι μια προσωπική διαδικασία που δεν ακολουθεί το ίδιο χρονοδιάγραμμα για όλους. Η απώλεια βάρους  δεν είναι αγώνας ταχύτητας, ούτε υπάρχει ένα αυστηρό χρονοδιάγραμμα που να επιβάλλεται ή να ταιριάζει σε όλους. Αντίθετα, απαιτεί υπομονή, συνέπεια και αλλαγές στις καθημερινές συνήθειες. Πόσο γρήγορα, όμως, μπορούμε να δούμε αποτελέσματα και πότε πρέπει να ανησυχήσουμε αν

Τζόνι Ντεπ: Η ήσυχη ζωή στο ιδιωτικό του νησί στις Μπαχάμες – Το ξύλινο σπίτι, η ζωγραφική και η απόδραση από το Χόλιγουντ

Πρόσθεσε το Newsbeast στις προτεινόμενες πηγές σου στη Google Μακριά από τα φώτα του Χόλιγουντ, τις κινηματογραφικές πρεμιέρες και τους παπαράτσι, ο Τζόνι Ντεπ έχει επιλέξει έναν εντελώς διαφορετικό τρόπο ζωής. Ο 63χρονος ηθοποιός περνά πλέον το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου του στις Μπαχάμες, σε ένα ιδιωτικό νησί που αγόρασε πριν από περισσότερα από 20