Η Παγκόσμια Ημέρα Άσθματος τιμάται κάθε χρόνο την πρώτη Τρίτη του Μαΐου, δηλαδή σήμερα 5 Μαΐου 2026.
Το άσθμα είναι μια χρόνια πάθηση που προκαλεί φλεγμονή στους αεραγωγούς και μπορεί να δυσκολέψει την αναπνοή. Στην Ελλάδα υπολογίζεται ότι το ποσοστό των πασχόντων στον πληθυσμό κυμαίνεται μεταξύ 8% και 9%. Το βρογχικό άσθμα επηρεάζει περίπου 300 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως και συνδέεται με περίπου 1.000 θανάτους καθημερινά.
Η αποφυγή τόσο των συνηθισμένων παραγόντων που προκαλούν (ακάρεα σκόνης και γύρη) όσο και των απροσδόκητων (στρες, αρώματα και τσιμπήματα εντόμων) μπορεί να βοηθήσει στη μείωση των κρίσεων και στην καλύτερη διαχείριση των συμπτωμάτων.
Εκδηλώνεται με συμπτώματα όπως βήχας, συριγμός και δύσπνοια – τα οποία όμως διαφέρουν από άτομο σε άτομο, τόσο ως προς την ένταση όσο και ως προς τη συχνότητά τους.
Οι παράγοντες που μπορεί να ερεθίσουν κάποιον που πάσχει από άσθμα και να επιδεινώσει τα συμπτώματά του είναι αρκετά δύσκολο να αποφευχθούν, καθώς βρίσκονται παντού γύρω μας, στην καθημερινότητά μας. Δείτε 8 βασικούς παράγοντες που μπορεί να προκαλέσουν κρίση άσθματος.
1. Αλλαγές καιρού
Οι ακραίες καιρικές συνθήκες ή οι απότομες αλλαγές θερμοκρασίας θα μπορούσαν να προκαλέσουν συμπτώματα. Το χειμώνα, ο κρύος, ξηρός αέρας μπορεί να ερεθίσει τους πνεύμονες, οδηγώντας σε φλεγμονή.
Το καλοκαίρι, οι πολύ υψηλές θερμοκρασίες μπορούν επίσης να προκαλέσουν συμπτώματα άσθματος. Η εισπνοή ζεστού, υγρού αέρα μπορεί να ερεθίσει τους αεραγωγούς. Επιπλέον, ο ζεστός αέρας παγιδεύει τη ρύπανση και τα αλλεργιογόνα, αυξάνοντας την πιθανότητα έκθεσης των πασχόντων σε αυτά. Όταν περνάτε χρόνο σε πολύ ζεστό ή κρύο καιρό, προσπαθήστε να κάνετε συχνά διαλείμματα σε εσωτερικούς χώρους.
2. Παθητικό κάπνισμα
Το κάπνισμα μπορεί να προκαλέσει κρίση άσθματος. Ωστόσο, ένας λιγότερο γνωστός παράγοντας που το προκαλεί είναι το παθητικό κάπνισμα, ακόμα και η ρύπανση που παραμένει μετά το σβήσιμο ενός τσιγάρου. Οι χημικές ουσίες μπορούν να παραμείνουν στον αέρα και σε έπιπλα, χαλιά, καθίσματα αυτοκινήτου και ρούχα.
Τα άτομα που εισπνέουν καπνό από κάποιον άλλον εκτίθενται σε πάνω από 250 χημικές ουσίες. Αυτό είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο για άτομα με άσθμα. Είναι πιθανώς μη ασφαλές για ένα άτομο με άσθμα να επισκέπτεται το σπίτι κάποιου που καπνίζει.
Αυτό περιλαμβάνει τόσο τα ηλεκτρονικά τσιγάρα όσο και το άτμισμα.
Δείτε επίσης: Άσθμα: Συμπτώματα, παράγοντες κινδύνου και η σημασία της σπιρομέτρησης στη διάγνωση
3. Στρες
Μπορεί να έχετε αισθανθεί σφίξιμο στο στήθος ή δύσπνοια σε περιόδους έντονου στρες ή άγχους. Τα άτομα με άσθμα μπορεί να εμφανίσουν επιδείνωση των συμπτωμάτων όταν βρίσκονται υπό στρες.
4. Τσιμπήματα εντόμων
Μια μυρωδιά ή ένα δάγκωμα θα μπορούσε να προκαλέσει γρήγορα μια κρίση άσθματος. Τα άτομα που είναι αλλεργικά στα έντομα θα πρέπει να είναι προσεκτικά όταν βρίσκονται κοντά σε μέλισσες, σφήκες και κόκκινα μυρμήγκια.
Εκτός από τα τσιμπήματα και τα κεντρίσματα, οποιαδήποτε επαφή με κατσαρίδες θα μπορούσε να προκαλέσει κρίση άσθματος. Τα περιττώματά τους, τα μέρη του σώματός τους και το σάλιο τους περιέχουν πρωτεΐνες που μπορούν να προκαλέσουν αλλεργική αντίδραση και να οδηγήσουν σε συμπτώματα άσθματος.
5. Χημικές ουσίες
Ορισμένες χημικές ουσίες που βρίσκονται σε οικιακά προϊόντα μπορούν να ερεθίσουν τους αεραγωγούς σε άτομα με άσθμα. Να είστε προσεκτικοί όταν χρησιμοποιείτε ορισμένα προϊόντα, όπως:
- Χλωρίνες
- Χρώματα
- Καλλυντικά
- Φυτοφάρμακα
- Κόλλες
- Αρωματικά χώρου
Δοκιμάστε να κρατάτε τα παράθυρά σας ανοιχτά ή να χρησιμοποιείτε ανεμιστήρα όταν χρησιμοποιείτε οικιακά καθαριστικά. Ακολουθείτε πάντα τις οδηγίες στο μπουκάλι και φοράτε μάσκα εάν χρειάζεται.
Δείτε επίσης: Άσθμα και άσκηση: Πώς να παραμείνετε δραστήριοι με ασφάλεια
6. Διοξείδιο του αζώτου
Το διοξείδιο του αζώτου είναι ένα άχρωμο, άοσμο αέριο που υπάρχει σε συσκευές που καίνε καύσιμα, όπως αέριο, κηροζίνη ή ξύλο. Η έκθεση σε διοξείδιο του αζώτου μπορεί να ερεθίσει τα μάτια, τη μύτη και το λαιμό.
Μπορεί επίσης να προκαλέσει δύσπνοια. Ακόμα και η εισπνοή χαμηλού επιπέδου διοξειδίου του αζώτου μπορεί να προκαλέσει κρίση σε άτομα με άσθμα. Όταν χρησιμοποιείτε τζάκι με ξύλα, βεβαιωθείτε ότι το ξύλο είναι στεγνό.
7. Έντονα αρώματα
Τα έντονα αρώματα, οι κολώνιες, τα σαπούνια ή τα προϊόντα καθαρισμού μπορούν να προκαλέσουν κρίση άσθματος. Οι χημικές ουσίες στα έντονα αρώματα μπορούν να ερεθίσουν τους αεραγωγούς και να προκαλέσουν φλεγμονή.
Επιλέξτε άοσμα προϊόντα στο σπίτι σας, όπως απορρυπαντικό ρούχων, προϊόντα προσωπικής υγιεινής και διαλύματα καθαρισμού.
8. Κατοικίδια
Η έκθεση σε σκύλους, γάτες ή τρωκτικά μπορεί να προκαλέσει κρίση άσθματος ειδικά σε άτομα με αλλεργία. Τα κατοικίδια ζώα έχουν ορισμένες πρωτεΐνες στο δέρμα, το τρίχωμα, τα ούρα, τα κόπρανα και το σάλιο τους που μπορούν να προκαλέσουν φλεγμονή των αεραγωγών.
Εάν έχετε αλλεργία σε ζώα, αποφύγετε να έχετε κανένα στο σπίτι σας. Εάν έχετε κατοικίδιο, μην το αφήνετε να μπει στο δωμάτιο όπου κοιμάστε και χρησιμοποιήστε ηλεκτρική σκούπα με ένα φίλτρο HEPA για να μειώσετε την έκθεσή σας από τις τρίχες που υπάρχουν στον αέρα και μπορεί να σας προκαλέσουν κρίση.
-: VeryWellHealth / Φωτογραφία iStock
