Η διατροφή, ο ύπνος, η σωματική δραστηριότητα είναι γνωστοί τροποποιήσιμοι παράγοντες κινδύνου για πολλές παθήσεις. Για την άνοια, ρόλο παίζει και η αισιοδοξία.
Τρεις διαφορετικές μελέτες διαπιστώνουν λιγότερο γνωστούς παράγοντες που συντελούν σε χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας: τη φυτοφαγική διατροφή, την αυξημένη σωματική δραστηριότητα, τον επαρκή ύπνο, αλλά και την αισιοδοξία.
Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Journal of the American Geriatrics Society», επιστήμονες ανέλυσαν δεδομένα για 9.071 γνωστικά υγιή άτομα που συμμετείχαν στην αμερικανική Μελέτη Υγείας και Συνταξιοδότησης και παρακολουθήθηκαν για έως και 14 χρόνια και διαπίστωσαν ότι η αυξημένη -σε σχέση με τον μέσο όρο- αισιοδοξία συσχετίστηκε με 15% χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας, έπειτα από προσαρμογή των αποτελεσμάτων για ηλικία, φύλο, εθνικότητα, εκπαίδευση, κατάθλιψη και σοβαρές παθήσεις.
Επίσης, η υιοθέτηση μιας υγιεινής φυτοφαγικής διατροφής, ακόμα και σε ηλικία άνω των 60 ετών, σχετίζεται επίσης με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης Αλτσχάιμερ και άλλων μορφών άνοιας σε σύγκριση με την κατανάλωση φυτοφαγικής διατροφής χαμηλότερης ποιότητας. Αντίθετα, η κατανάλωση μιας ανθυγιεινής φυτοφαγικής διατροφής, πλούσιας σε πρόσθετα σάκχαρα, επεξεργασμένα δημητριακά και πατάτες που καταναλώνονται ως μέρος επεξεργασμένων γευμάτων ή fast food, σχετίζεται με υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας.
Τα παραπάνω προκύπτουν από μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό της Αμερικανικής Ακαδημίας Νευρολογίας Neurology και στην οποία συμμετείχαν 92.849 άτομα με μέσο όρο ηλικίας τα 59 έτη στην αρχή της και παρακολουθήθηκαν για έντεκα χρόνια κατά μέσο όρο. Μια υγιεινή φυτοφαγική διατροφή δίνει προτεραιότητα στα δημητριακά ολικής άλεσης, τα φρούτα, τα λαχανικά, τα φυτικά έλαια, τους ξηρούς καρπούς και τα όσπρια.
Δείτε επίσης: Η άνοια συνδέεται με το σωματικό βάρος – Ποιος είναι ο κρίσιμος παράγοντας
Οι επιστήμονες διευκρινίζουν πάντως ότι η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι μια φυτική διατροφή υψηλότερης ποιότητας προκαλεί χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας, απλώς δείχνει μια συσχέτιση.
Αξίζει να σημειωθεί ότι μια άλλη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό της Αμερικανικής Ακαδημίας Νευρολογίας Neurology και γράψαμε πρόσφατα στο -, τα υψηλότερα επίπεδα βιταμίνης D στο αίμα κατά τη μέση ηλικία σχετίζονται με χαμηλότερα επίπεδα της πρωτεΐνης Ταυ στον εγκέφαλο, που σχετίζεται με τη νόσο Αλτσχάιμερ, χρόνια αργότερα.
Σωματική δραστηριότητα και ύπνος
Μια άλλη μετα-ανάλυση 69 ερευνών που αφορούν εκατομμύρια ενήλικες ηλικίας 35 ετών και άνω, αναδεικνύει τη σημασία της σωματικής δραστηριότητας και της διάρκειας ύπνου για τη μείωση του κινδύνου άνοιας.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης, που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό ανοιχτής πρόσβασης PLOS One, η τακτική σωματική δραστηριότητα, ο λιγότερος χρόνος καθιστικής ζωής και ο νυχτερινός ύπνος διάρκειας 7-8 ωρών μειώνουν τον κίνδυνο άνοιας.
Συγκεκριμένα, η τακτική σωματική δραστηριότητα συσχετίστηκε κατά μέσο όρο με 25% χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας στις 49 μελέτες που αναλύθηκαν. Ωστόσο, οι ερευνητές εντόπισαν σημαντική ετερογένεια μεταξύ των μελετών.
Δείτε επίσης: Καθιστική ζωή: Το τι κάνουμε όταν καθόμαστε μπορεί να προβλέπει τον κίνδυνο άνοιας
Ο λίγος ύπνος κάτω από επτά ώρες και ο υπερβολικός ύπνος πάνω από οκτώ ώρες συσχετίστηκαν με 18% και 28% υψηλότερο κίνδυνο άνοιας, αντίστοιχα, σε σύγκριση με τον βέλτιστο νυχτερινό ύπνο 7-8 ωρών. Και πάλι βέβαια οι ερευνητές επισημαίνουν ότι υπήρξε μεγάλη ετερογένεια μεταξύ των 17 μελετών που αναλύθηκαν. Τέλος, η παρατεταμένη καθιστική ζωή, περισσότερες από οκτώ ώρες την ημέρα, συσχετίστηκε με 27% υψηλότερο κίνδυνο άνοιας.
Οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι ενώ ο σχεδιασμός της μελέτης δεν μπορεί να δείξει αιτιολογική σχέση μεταξύ της σωματικής δραστηριότητας, του ύπνου και της άνοιας, τα ευρήματα υποδηλώνουν μια συσχέτιση.
Φωτογραφία iStock
