Ο ρόλος του τοπικού λίπους, της αδιάκοπης (αλλά αποτυχημένης) δίαιτας και της κακής διατροφής.
Η μείωση της μυϊκής μάζας και το τοπικό λίπος είναι μερικές μόνον από τις βιολογικές διεργασίες που σαμποτάρουν το αδυνάτισμα, σύμφωνα με έναν ειδικό.
Όπως αναφέρει σε συνέντευξή του στο Πρακτορείο FM ο γενικός ιατρός Σοφοκλής Χατζημωυσής, εξειδικευμένος στην παχυσαρκία και το στρες, άλλοι βασικοί παράγοντες είναι η σαρκοπενία, η σκλήρυνση των κυτταρικών μεμβρανών και το στρες που συνοδεύεται από χρόνια φλεγμονή.
«Ο όγκος των μυών μας, που είναι το μεγαλύτερο όργανο του σώματός μας, μειώνεται διαρκώς. Η συνέπεια είναι να επιβραδύνεται ο μεταβολισμός», εξηγεί. «Η απώλεια μυϊκής μάζας οφείλεται κυρίως σε λανθασμένη διατροφή ή σε επαναλαμβανόμενες δίαιτες που έχουν αποτύχει».
Η σαρκοπενία δεύτερου βαθμού επίσης παίζει ρόλο. Με τον όρο αυτό περιγράφεται η μείωση της μυϊκής μάζας που συνοδεύεται από αύξηση του λίπους μέσα στους μυς. Ο συνδυασμός αυτός μειώνει τον μεταβολισμό και την μυϊκή δύναμη.
«Η σαρκοπενία δεύτερου βαθμού είναι κάτι που παλαιότερα συναντούσαμε σε ανθρώπους στην τρίτη και τέταρτη ηλικία. Τώρα, πια, όμως παρατηρείται και στους μεσήλικες, ακόμα και σε ανθρώπους ηλικίας 40 ετών», είπε ο κ. Χατζημωυσής.
Το τρίτο βασικό εμπόδιο στο αδυνάτισμα είναι το εκτοπικό λίπος. Πρόκειται για το σωματικό λίπος που συσσωρεύεται σε μέρη, τα οποία δεν έχουν καλή αγγείωση και καλή οξυγόνωση. Τέτοια σημεία του σώματος είναι λ.χ. τα ψωμάκια και το υποδόριο λίπος.
Στα σημεία αυτά δεν μπορεί να συμβεί καύση λίπους, διότι αναπτύχθηκαν μετά την ηλικία των 18-20 ετών, όταν το σώμα έχει ουσιαστικά ωριμάσει και δεν δημιουργούνται νέα αγγεία. Δίχως οξυγόνωση, δεν μπορεί να συμβούν καύσεις.
Και στη λιποδιάλυση
Η σκλήρυνση των κυτταρικών μεμβρανών είναι ένα άλλο πολύ σημαντικό εμπόδιο στο αδυνάτισμα. Συμβαίνει όταν κάποιος κάνει παρατεταμένες δίαιτες ή όταν έχει στρες και κάνει κακή διατροφή.
Στις περιπτώσεις αυτές σκληραίνουν οι μεμβράνες των λιποκυττάρων και το λίπος δεν μπορεί να αποβληθεί από το εσωτερικό τους. Το φαινόμενο αυτό παρατηρείται πολύ συχνά σε γυναίκες, οι οποίες προσπαθούν μονίμως αλλά ανεπιτυχώς να χάσουν 3-4 κιλά.
Το πέμπτο εμπόδιο στο αδυνάτισμα είναι το στρες μαζί με την χρόνια φλεγμονή που το συνοδεύει. «Το στρες αυξάνει την κορτιζόλη, η κορτιζόλη δεν βοηθάει τη λιποδιάλυση και, το χειρότερο, δημιουργείται χρόνια φλεγμονή. Η χρόνια φλεγμονή και το στρες κλείνουν τον αυλό του αγγείου, δεν αφήνουν να περάσει αίμα προς το λίπος και αυτό ουσιαστικά μειώνει ή μπλοκάρει τελείως τη λιποδιάλυση», εξήγησε ο κ Χατζημωυσής.
Πώς αντιμετωπίζονται
Για να αντιμετωπιστούν όλ’ αυτά τα προβλήματα και να επιτευχθεί το αδυνάτισμα, το πρώτο βήμα είναι να γίνει σωστή διάγνωση. Οι προαναφερθείσες διαταραχές μπορούν να ελεγχθούν εργαστηριακά και ύστερα να αντιμετωπιστούν με τον κατάλληλο τρόπο.
«Όταν, λ.χ., διαπιστωθεί μείωση της μυϊκής μάζας, χρειάζεται αύξηση της πρωτεΐνης σε σωστά χρονικά διαστήματα. Η αύξηση αυτή πρέπει να τροφοδοτείται με λίγους υδατάνθρακες, επίσης σε σωστά χρονικά διαστήματα, ούτως ώστε να συντεθεί μυϊκή μάζα. Η αύξηση της μυϊκής μάζας θα επιτρέψει την αύξηση του μεταβολισμού και έτσι το αδυνάτισμα», εξηγεί ο κ. Χατζημωυσής.
Η αντιμετώπιση της σαρκοπενίας δεύτερου βαθμού είναι πιο δύσκολη. Απαιτεί συνδυασμό δίαιτας και άσκησης, ούτως ώστε να χαθεί το λίπος το οποίο περιέχεται μέσα στους μυς και ταυτοχρόνως να αυξηθεί η μυϊκή μάζα.
Όταν υπάρχει σκλήρυνση των κυτταρικών μεμβρανών, η διατροφή πρέπει να αλλάξει εντελώς. «Από όξινη πρέπει να γίνει αλκαλική για να αρχίσει να απελευθερώνεται το λίπος που περιέχεται στα λιποκύτταρα», κατά τον κ. Χατζημωυσή. Η διατροφή αυτή:
- Παρέχει σε ποσοστό 70-80% φυτικές τροφές (φρούτα, λαχανικά, όσπρια, δημητριακά ολικής αλέσεως, ξηρούς καρπούς)
- Περιέχει λιγότερο κόκκινο κρέας και τυριά
- Απαιτεί περισσότερα λαχανικά σε κάθε γεύμα, λιγότερο αλάτι και περισσότερα μυρωδικά
- Απαιτεί αρκετό νερό, σύμφωνα με τις ημερήσιες εξατομικευμένες ανάγκες
Όσον αφορά το τοπικό λίπος, αυτό δεν «λιώνει» με τη δίαιτα. Σε αυτό «πρέπει να παρέμβουμε τοπικά, με λιποδιαλυτικές ουσίες, τις οποίες θα χορηγήσουμε στην περιοχή για να απελευθερώσουμε το λίπος», λέει ο κ. Χατζημωυσής.
Τέλος, η χρόνια φλεγμονή, που είναι η πιο δύσκολη απ’ όλα, εκτός από τη διατροφή αντιμετωπίζεται και με ειδικές ασκήσεις για το στρες.
Φωτογραφία: iStock
