Το κάπνισμα εξακολουθεί να αποτελεί τον σημαντικότερο τροποποιήσιμο παράγοντα κινδύνου νοσηρότητας και πρόωρης θνητότητας παγκοσμίως, με περισσότερους από 8 εκατομμύρια θανάτους ετησίως.
Παρά τα μέτρα που λαμβάνονται σε εθνικό επίπεδο, τις εκστρατείες πρόληψης και τους περιορισμούς στη διαφήμιση των τσιγάρων, η εξάρτηση από τη νικοτίνη παραμένει ένα σύνθετο πρόβλημα δημόσιας υγείας, το οποίο μάλιστα εμφανίζει ανθεκτικότητα.
Στο πλαίσιο αυτό, το επιστημονικό ενδιαφέρον έχει στραφεί το τελευταίο διάστημα στην κυτισινικλίνη, ένα φυσικό φυτικό αλκαλοειδές, για το οποίο παρουσιάστηκαν πρόσφατα νεότερα δεδομένα στο 34ο Πανελλήνιο Πνευμονολογικό Συνέδριο στην Αθήνα.
Αξίζει να αναφερθεί πώς η νικοτίνη, ανεξαρτήτως μορφής καπνικού προϊόντος, είναι μια ισχυρή εξαρτησιογόνος φαρμακολογική ουσία. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κατατάσσει όλα τα προϊόντα καπνού ως εξαρτησιογόνα, ενώ στο διεθνές σύστημα ταξινόμησης ICD-10 η εξάρτηση από τη νικοτίνη εντάσσεται στην ίδια ευρύτερη κατηγορία με ουσίες όπως τα οπιοειδή και η κοκαΐνη.
Τα νεότερα προϊόντα καπνού –ηλεκτρονικά τσιγάρα και θερμαινόμενα προϊόντα– δεν αποτελούν εξαίρεση. Αντιθέτως, τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι διατηρούν και ενισχύουν την εξάρτηση από τη νικοτίνη, με ιδιαίτερη ανησυχία να προκαλεί η αυξανόμενη χρήση τους από εφήβους και νεαρούς ενήλικες.
Ο ΠΟΥ επισημαίνει ότι συχνά λειτουργούν ως «πύλη εισόδου» προς το συμβατικό κάπνισμα.
- Δείτε επίσης: Διακοπή καπνίσματος: Αν θέλετε το 2026 να κόψετε το τσιγάρο καταστρώστε σχέδιο από τώρα
Ο ρόλος της κυτισινικλίνης στη διακοπή του καπνίσματος
Σύμφωνα με τα δεδομένα που παρουσιάστηκαν στο συνέδριο, η κυτισινικλίνη φαίνεται να συνδέεται με αυξημένα ποσοστά επιτυχούς διακοπής του καπνίσματος, τόσο σε συμβατικούς καπνιστές όσο και σε χρήστες ηλεκτρονικών τσιγάρων.
Η κα Ιωάννα Μητρούσκα, MD, PhD, MSc, Πνευμονολόγος και Διευθύντρια ΕΣΥ, παρουσίασε αποτελέσματα από διεθνείς κλινικές μελέτες αλλά και δεδομένα από την ελληνική κλινική εμπειρία. Όπως ανέφερε, τα αποτελέσματα αφορούν τόσο τα καθιερωμένα θεραπευτικά σχήματα όσο και εναλλακτικές δοσολογικές προσεγγίσεις, με διαφοροποιήσεις στη διάρκεια και στην ημερήσια δόση της θεραπείας.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στην ανεκτικότητα της θεραπείας, η οποία περιγράφεται ως καλή, στοιχείο που θεωρείται κρίσιμο για τη συμμόρφωση των καπνιστών στη θεραπευτική προσπάθεια.
Η διακοπή του καπνίσματος δεν είναι μόνο θέμα φαρμάκου
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι καμία φαρμακοθεραπεία δεν λειτουργεί αυτόνομα. Η επιτυχής διακοπή του καπνίσματος προϋποθέτει συνδυασμό συμβουλευτικής υποστήριξης και φαρμακολογικής παρέμβασης, καθώς και εξατομίκευση της προσέγγισης με βάση τα χαρακτηριστικά και τις ανάγκες κάθε καπνιστή.
Η ευελιξία στο θεραπευτικό σχήμα και η κατανόηση της συμπεριφορικής διάστασης της εξάρτησης από τη νικοτίνη αναδεικνύονται ως καθοριστικοί παράγοντες για τη μακροχρόνια αποχή από το κάπνισμα.
Παρότι τα διαθέσιμα δεδομένα για την κυτισινικλίνη είναι ενθαρρυντικά, πάντως, οι ειδικοί υπογραμμίζουν την ανάγκη για συνεχή αξιολόγηση, μακροχρόνια παρακολούθηση και σύγκριση με άλλες εγκεκριμένες θεραπείες διακοπής καπνίσματος, ώστε να αποσαφηνιστεί πλήρως η θέση της στην κλινική πράξη.
Σε κάθε περίπτωση, το μήνυμα παραμένει σαφές: η εξάρτηση από τη νικοτίνη δεν είναι ζήτημα «συνήθειας», αλλά χρόνια νόσος που απαιτεί τεκμηριωμένες, πολυεπίπεδες παρεμβάσεις.
