Η επισκληρίδιος είναι μια μορφή αναισθησίας για μία συγκεκριμένη περιοχή που χρησιμοποιείται για χειρουργικές επεμβάσεις, τραυματισμούς, ανακούφιση από χρόνιο πόνο και τον τοκετό.
Στην επισκληρίδιο, εισάγεται ένα λεπτό, εύκαμπτο σωληνάκι (καθετήρας) στον επισκληρίδιο χώρο, έναν στενό «διάδρομο» γύρω από τον νωτιαίο μυελό. Ο καθετήρας συνδέεται με μια σακούλα που περιέχει αναλγητικό, το οποίο χορηγείται μέσω του καθετήρα για να μουδιάσει τα συνδετικά νεύρα. Αυτό παρέχει συνεχώς ανακούφιση από τον πόνο στην κοιλιά, την περιοχή της πυέλου, τη βάση της πλάτης και μερικές φορές στα πόδια.
Το κύριο συστατικό στην επισκληρίδιο αναισθησία είναι το τοπικό αναισθητικό, λέει η Julie Steele, πιστοποιημένη αναισθησιολόγος και επίκουρη κλινική καθηγήτρια στο Πρόγραμμα Νοσηλευτικής Αναισθησίας στο Πανεπιστήμιο Northeastern. Συνήθως χρησιμοποιούνται βουπιβακαΐνη, χλωροπροκαΐνη, λιδοκαΐνη και ροπιβακαΐνη. Ορισμένα νοσοκομεία προσθέτουν χαμηλή δόση οπιοειδών. Άλλα προσθέτουν μια μικρή ποσότητα στεροειδούς, η οποία μπορεί επίσης να βοηθήσει στη μείωση του πόνου.
Δεκαετίες έρευνας δείχνουν ότι η επισκληρίδιος είναι μια από τις ασφαλέστερες μορφές αναισθησίας για τον τοκετό.
«Μελέτες έχουν διαπιστώσει σταθερά ότι δεν υπάρχουν μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην υγεία, την ανάπτυξη ή το δέσιμο της μητέρας με το παιδί, ούτε αυξημένος κίνδυνος γενετικών ανωμαλιών, αυτισμού ή αναπτυξιακών προβλημάτων», λέει ο Δρ Ashraf Habib, επικεφαλής του τμήματος γυναικείας αναισθησιολογίας στο Πανεπιστήμιο Duke. «Επιπλέον, η επισκληρίδιος αναλγησία έχει εξαιρετικό προφίλ ασφάλειας για τη μητέρα, με σοβαρές επιπλοκές να είναι πολύ σπάνιες».
Ωστόσο, οι ειδικοί λένε ότι μερικές φορές μπορεί να μειώσει την αρτηριακή πίεση της ασθενούς, η οποία, εάν δεν αντιμετωπιστεί, θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την υγεία του εμβρύου. Σε σπάνιες περιπτώσεις, μια επισκληρίδιος αναλγησία μπορεί να προκαλέσει πονοκεφάλους μετά την παρακέντηση, οι οποίοι είναι θεραπεύσιμοι αλλά δυσάρεστοι.
Γιατί μπορεί να μην λειτουργήσει η επισκληρίδιος κατά τον τοκετό;
Υπάρχει πιθανότητα μια επισκληρίδιος να προσφέρει μόνο μερική ανακούφιση ή, σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις, και καθόλου.
«Η επισκληρίδιος δεν είναι αλάνθαστη», λέει η Steele. Από την εμπειρία της, η επισκληρίδιος δεν λειτουργεί όπως αναμένεται περίπου στο 10% των περιπτώσεων, αν και μελέτες αναφέρουν ότι τα ποσοστά αποτυχίας της επισκληριδίου κυμαίνονται από 8% έως 23%.
«Δεν μπορείτε να έχετε ποσοστό επιτυχίας 100% με καμία ιατρική διαδικασία, συμπεριλαμβανομένης της επισκληριδίου», λέει ο Δρ Michael Bottros, αναισθησιολόγος στο Keck Medicine του Πανεπιστημίου της Νότιας Καλιφόρνια. «Κάποιος μπορεί να έχει μια εξαιρετική εμπειρία με την επισκληρίδιο αναισθησία τη μία φορά και μετά να μην λειτουργήσει καθόλου την άλλη. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι κάποιος έκανε κάτι λάθος».
Υπάρχουν πολλές μεταβλητές που πρέπει να ληφθούν υπόψη.
Ο καθετήρας μπορεί να μην βρίσκεται στο σωστό σημείο: Εάν η άκρη του καθετήρα δεν βρίσκεται στη σωστή θέση, το φάρμακο μπορεί να μην φτάσει στις προβλεπόμενες περιοχές. Εάν συμβεί αυτό, μπορεί να μην παρέχει επαρκή ανακούφιση από τον πόνο ή μπορεί να υπάρχει ανομοιογενής κάλυψη, λένε οι ειδικοί.
Η σωστή τοποθέτηση μπορεί να είναι δύσκολη «επειδή η ανατομία του καθενός είναι τόσο διαφορετική», λέει η Steele. Καταρχάς, η απόσταση από την εξωτερική στοιβάδα του δέρματος ενός ατόμου μέχρι τον επισκληρίδιο χώρο του μπορεί να ποικίλλει. Επιπλέον, οι ίδιοι οι επισκληρίδιοι χώροι έχουν μοναδικό σχήμα και μέγεθος. Άλλοι παράγοντες περιλαμβάνουν τον σωματότυπο, προηγούμενες χειρουργικές επεμβάσεις, τραυματισμούς, δομή ιστών, αν ένα άτομο έχει σκολίωση ή όχι και τοποθέτηση νεύρων.
Ακόμα κι αν ο καθετήρας τοποθετηθεί σωστά, μπορεί να μετακινηθεί κατά τη διάρκεια του τοκετού. «Η ασθενής μπορεί να παίρνει διαφορετικές θέσεις», εξηγεί η Steele. «Ο ιδρώτας μπορεί να εισχωρήσει ανάμεσα στην ταινία και το δέρμα και ο επισκληρίδιος καθετήρας μπορεί να κινείται».
Η δοσολογία μπορεί να χρειάζεται προσαρμογή: Οι πάροχοι θέλουν να χορηγήσουν στους ασθενείς μια αρκετά υψηλή δόση επισκληρίδιου φαρμάκου ώστε να έχουν ανακούφιση, αλλά όχι τόσο ώστε να διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για παρενέργειες ή επιπλοκές όπως χαμηλή αρτηριακή πίεση, υπερβολικό μούδιασμα για να νιώσουν πότε να πιέσουν, ναυτία, έμετο και κνησμό.
Ωστόσο, οι ασθενείς θα πρέπει να μιλήσουν εάν χρειάζονται περισσότερη φαρμακευτική αγωγή. Οι ασθενείς μπορεί να χρειαστούν περισσότερη φαρμακευτική αγωγή καθώς ο τοκετός προχωρά και οι συσπάσεις γίνονται ισχυρότερες και πιο συχνές.
Επιπλέον, οι άνθρωποι μεταβολίζουν τα φάρμακα διαφορετικά, άλλοι γρηγορότερα, άλλοι αργότεροι και άλλοι χρειάζονται υψηλότερες από τις κανονικές δόσεις.
Μερικές αξιοσημείωτες μελέτες έχουν διαπιστώσει ότι αυτό ισχύει για άτομα με κόκκινα μαλλιά. Η γονιδιακή μετάλλαξη που προκαλεί τα κόκκινα μαλλιά μπορεί επίσης να προκαλέσει διακυμάνσεις στην αντίληψη του πόνου και στον μεταβολισμό των φαρμάκων. «Εξαιτίας αυτού, μπορεί να απαιτούνται υψηλότερες δόσεις τοπικών αναισθητικών για τα κοκκινομάλλες», λέει η Steele.
Η ασθενής ανταποκρίνεται άσχημα σε μια συγκεκριμένη φόρμουλα: Κάθε νοσοκομείο έχει τη δική του μοναδική επισκληρίδιο σύνθεση, που δημιουργείται με βάση την εμπειρία της ομάδας των αναισθησιολόγων του, δημοσιευμένα στοιχεία ή δεδομένα και τα σχόλια των ασθενών.
Οι ασθενείς μπορεί να ανταποκρίνονται διαφορετικά στα διάφορα συστατικά της επισκληριδίου. Τα οπιοειδή βελτιώνουν την ανακούφιση από τον πόνο και επιτρέπουν χαμηλότερες δόσεις αναισθητικών φαρμάκων, αλλά ορισμένοι άνθρωποι εμφανίζουν παρενέργειες, όπως κνησμό, λέει ο Habib. Επιπλέον, ορισμένοι ασθενείς μπορεί να είναι αλλεργικοί σε ένα συγκεκριμένο αναισθητικό ή συντηρητικό.
Γενικά, οι ασθενείς δεν γνωρίζουν αν θα έχουν αντίδραση σε κάποιο από τα συστατικά μέχρι μετά το γεγονός.
Εάν οι ασθενείς γνωρίζουν ότι δεν πρέπει να έχουν ένα συγκεκριμένο συστατικό, οι πάροχοι μπορούν να έχουν ετοιμάσει μια προσαρμοσμένη σύνθεση – αλλά αυτό απαιτεί χρόνο.
Ο χρόνος δεν είναι ο βέλτιστος: Οι ειδικοί λένε ότι ορισμένοι ασθενείς πιστεύουν λανθασμένα ότι η επισκληρίδιος θα «τελειώσει» – ως αποτέλεσμα, μερικοί γονείς προσπαθούν να την αναβάλουν μέχρι να νιώσουν ότι την χρειάζονται πραγματικά. Κάποιες γυναίκες στη συνέχεια πονάνε για ώρες και κινδυνεύουν να γεννήσουν το μωρό τους πριν η επισκληρίδιος προλάβει να δράσει.
Αλλά αυτός είναι ένας μύθος, λέει η Steele. Η επισκληρίδιος χορηγεί αργά το φάρμακο μέσω του καθετήρα, εξηγεί, και όταν το σακουλάκι αδειάσει είναι άδεια, μπορεί να μπει νέο. Όλο το νόημα της επισκληριδίου είναι να παρέχει σταθερή ανακούφιση για μεγάλο χρονικό διάστημα, λέει η Steele, και μπορεί να παραμείνει στη θέση της για πολλές ημέρες. «Ευτυχώς, οι επισκληρίδιοι τοκετού σπάνια χρειάζονται για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα», προσθέτει.
Πού προήλθε αυτή η πεποίθηση για την περιορισμένη επισκληρίδιο; Στις αρχές της δεκαετίας του 2000, συνιστούσαν να περιμένουν μέχρι ο τράχηλος να διασταλεί κατά 4 έως 5 εκατοστά, εν μέρει λόγω ανησυχιών ότι οι πρώιμες επισκληρίδιες μπορεί να επιβραδύνουν τον τοκετό ή να αυξήσουν τον κίνδυνο καισαρικής τομής, λέει ο Habib: «Ωστόσο, καλά διεξαχθείσες μελέτες έχουν δείξει ότι αυτό δεν ισχύει».
Επομένως, δεν υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο στάδιο του τοκετού για το οποίο πρέπει να περιμένετε. «Εάν αισθάνεστε άβολα και αισθάνεστε έτοιμες, μπορείτε με ασφάλεια να ζητήσετε επισκληρίδιο», λέει ο Habib.
Τι θα σας δώσει την καλύτερη πιθανότητα για μια αποτελεσματική επισκληρίδιο;
Η προετοιμασία και η επικοινωνία μπορούν να βοηθήσουν. Οι έγκυες θα πρέπει να προετοιμάσουν προσεκτικά ένα σχέδιο τοκετού με τον γιατρό τους και να συζητήσουν πιθανές επιλογές πριν από τον τοκετό, συμπεριλαμβανομένου του εάν θέλουν ή όχι επισκληρίδιο, λέει ο Patton.
Όταν έρχεται η ώρα του τοκετού, η Steele συνιστά στις επίτοκες να ειδοποιήσουν τον/την αναισθησιολόγο μόλις φτάσουν στο νοσοκομείο.
«Όσο νωρίτερα μιλήσετε για την αναισθησία, τόσο το καλύτερο», λέει η Steele: «Μερικοί άνθρωποι ανησυχούν ότι αν καλέσουν αναισθησιολόγο, αυτό σημαίνει ότι πρέπει να κάνουν αμέσως επισκληρίδιο. Και αυτό δεν ισχύει καθόλου».
Καλώντας την ομάδα νωρίτερα, έχουν περισσότερο χρόνο να μάθουν για τυχόν αιτήματα και να λάβουν τη συγκατάθεση για την επισκληρίδιο, γεγονός που καθιστά τη διαδικασία πολύ πιο ομαλή.
Φωτογραφία: iStock
