Τι αναφέρει σε κοινή έκθεσή του με το Γραφείο των Ηνωμένων Εθνών για τα Ναρκωτικά & το Έγκλημα (UNODC).
Μολυσμένα φάρμακα υπονομεύουν την υγεία και απειλούν τη ζωή αμέτρητων ανθρώπων, κυρίως παιδιών, λόγω της συστηματικής αδυναμίας ελέγχου της παγκόσμιας εφοδιαστικής φαρμακευτικής αλυσίδας, προειδοποιεί ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ).
Σε κοινή έκθεση που συνέταξε με το Γραφείο των Ηνωμένων Εθνών για τα Ναρκωτικά & το Έγκλημα (UNODC) αναφέρει ότι εδώ και δεκαετίες πεθαίνουν άνθρωποι από φάρμακα μολυσμένα με επικίνδυνες ουσίες.
Μόνο την τελευταία τριετία έχουν καταγραφεί τουλάχιστον εννέα περιπτώσεις στις οποίες φάρμακα μολυσμένα με διαλυτικά και αντιψυκτικά (!) προκάλεσαν πάνω από 300 θανάτους σε:
- Αφρική
- Ασία
- Ειρηνικό ωκεανό
Αυτά τα περιστατικά συμβαίνουν συχνά λόγω των τρωτών σημείων στην παγκόσμια αλυσίδα εφοδιασμού φαρμακευτικών εκδόχων. Τα έκδοχα είναι οι θεωρητικώς ουδέτερες ουσίες χωρίς φαρμακευτική δράση, που προστίθενται κατά την παρασκευή των φαρμάκων για να είναι κατάλληλα για λήψη.
Δυστυχώς, επιτήδειοι χρησιμοποιούν ως έκδοχα επικίνδυνες ουσίες, συνήθως διότι είναι πιο φθηνές και αυξάνεται το περιθώριο κέρδους. Το πρόβλημα παρατηρείται σε όλο τον κόσμο. Προσβάλλει όμως δυσανάλογα κατοίκους και επισκέπτες σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος.
Τοξικά χημικά
Όπως αναφέρει ο ΠΟΥ σε ανακοίνωσή του, τα φάρμακα μολύνονται με βιομηχανικά τοξικά χημικά, κυρίως με:
- Διαιθυλενογλυκόλη (DEG)
- Αιθυλενογλυκόλη (EG)
Οι ουσίες αυτές χρησιμοποιούνται ως βιομηχανικοί διαλύτες και αντιψυκτικά. Μπορεί να προκαλέσουν σοβαρά προβλήματα υγείας και να αποδειχθούν θανατηφόρες εάν καταποθούν ακόμα και σε μικρές ποσότητες. Είναι ιδιαιτέρως επικίνδυνες για τα μικρά παιδιά.
Συχνά όμως χρησιμοποιούνται παράνομα ως υποκατάστατα φαρμακευτικών εκδόχων όπως:
- Η προπυλενογλυκόλη
- Η γλυκερίνη
- Η σορβιτόλη
Τέτοιου είδους έκδοχα χρησιμοποιούνται σε φάρμακα όπως τα σιρόπια για τον βήχα και η υγρή παρακεταμόλη.
Από το 2022
Από το 2022 έως τώρα, ο ΠΟΥ έχει εκδώσει επτά προειδοποιήσεις για πολλαπλές παρτίδες από μολυσμένα υγρά φάρμακα που λαμβάνονται από το στόμα. Τα φάρμακα αυτά είχαν διατεθεί για παιδιατρική χρήση, κυρίως σε χώρες μεσαίου και χαμηλού εισοδήματος.
Ο ΠΟΥ έχει επίσης εκδώσει δύο προειδοποιήσεις για ψευδεπίγραφα χημικά που παρήχθησαν σε μεγάλες ποσότητες και προωθούνταν ως δήθεν έκδοχα φαρμάκων.
Δυστυχώς, κατά το ίδιο χρονικό διάστημα χάθηκαν πολλές ζωές. Στην Γκάμπια, λ.χ., τουλάχιστον 66 παιδιά πέθαναν όταν κατανάλωσαν μολυσμένα φάρμακα. Ανάλογα περιστατικά καταγράφηκαν στο Ουζμπεκιστάν και την Ινδονησία, με 268 θανάτους. Το 2023 εξ άλλου πέθαναν τουλάχιστον 5 άνθρωποι στην Ινδία από μολυσμένο σιρόπι για τον βήχα.
Τα περισσότερα από τα πρόσφατα περιστατικά αφορούσαν φθηνά σιρόπια, που πωλούνται χωρίς ιατρική συνταγή. Σε πολλές περιπτώσεις ήταν σιρόπια για παιδιατρική χρήση.
Απαιτείται αυξημένος έλεγχος από τις Αρχές
Ο ΠΟΥ και το UNODC κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για την έλλειψη εποπτείας από τις ρυθμιστικές Αρχές των κατασκευαστών και των διανομέων των επίμαχων εκδόχων. Επισημαίνουν επίσης τους κινδύνους που κρύβει η εμπορία τους μέσω ιστοτόπων ηλεκτρονικού εμπορίου και μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Οι δύο οργανισμοί επικρίνουν επίσης για ανεπάρκειες στην φαρμακοεπαγρύπνιση τις χώρες όπου παράγονται τα φάρμακα, αλλά και εκείνες που τα εισάγουν. Επισημαίνουν ακόμα ότι υπάρχουν επίμονες ανεπάρκειες στις δοκιμές ποιοτικού ελέγχου. Και στηλιτεύουν την υπερβολική εξάρτηση των παρασκευαστών φαρμάκων από τα πιστοποιητικά που εκδίδουν οι προμηθευτές των εκδόχων.
Τέλος, συνιστούν τη λήψη μέτρων που μπορούν να λάβουν οι χώρες για τον μετριασμό του κινδύνου. Τέτοια μέτρα είναι ενδεικτικά:
- Η απλούστευση της διαδικασίας αναφοράς των περιστατικών με μολυσμένα φάρμακα
- Η έκδοση έγκαιρων ειδοποιήσεων όταν ανιχνεύονται τέτοια συστατικά στην φαρμακευτική εφοδιαστική αλυσίδα
Φωτογραφία: iStock
