Τα ευρήματα μίας από τις μεγαλύτερες μελέτες για τη σεμαγλουτίδη και την τιρζεπατίδη. Τι αναφέρουν δύο ειδικοί.
Οι ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 που παίρνουν τα νέα, ενέσιμα φάρμακα για ρύθμιση του σακχάρου και του σωματικού βάρους, μπορεί να διατρέχουν σημαντικά μειωμένο κίνδυνο να αναπτύξουν άνοια και εγκεφαλικό επεισόδιο, σύμφωνα με μία νέα μελέτη.
Η μελέτη είναι μία από τις μεγαλύτερες του είδους της, αναφέρουν η παθολόγος Θεοδώρα Ψαλτοπουλου, καθηγήτρια Θεραπευτικής, Επιδημιολογίας & Προληπτικής Ιατρικής ΕΚΠΑ, και η βιολόγος Αλεξάνδρα Σταυροπούλου, από την Θεραπευτική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ στο Νοσοκομείο Αλεξάνδρα.
Η μελέτη βασίσθηκε σε στοιχεία από 60.860 ενήλικες άνω των 40 ετών, οι οποίοι έπασχαν από διαβήτη τύπου 2 και παχυσαρκία. Σχεδόν οι μισοί συμμετέχοντες ήσαν γυναίκες. Άλλοι εξ αυτών έλαβαν θεραπεία με φάρμακα της οικογένειας των αγωνιστών των υποδοχέων GLP-1 (GLP-1 RAs, δηλαδή με σεμαγλουτίδη ή τιρζεπατίδη) και άλλοι με διαφορετικά αντιδιαβητικά σκευάσματα.
Οι ερευνητές παρακολούθησαν επί 7 χρόνια την πορεία της υγείας των συμμετεχόντων. Όπως διαπίστωσαν, σε σύγκριση με τους εθελοντές που έπαιρναν τα άλλα φάρμακα, όσοι λάμβαναν σεμαγλουτίδη ή τιρζεπατίδη είχαν κατά:
- 37% λιγότερες πιθανότητες να εμφανίσουν άνοια
- 19% χαμηλότερο κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου
- 30% μειωμένο κίνδυνο θανάτου από κάθε αιτία
Τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν ότι «οι δύο νεότερης γενιάς αγωνιστές του υποδοχέα GLP-1 όχι μόνο βελτιώνουν το σάκχαρο και το βάρος των ασθενών, αλλά φαίνεται να προσφέρουν και ουσιαστική προστασία από τη γνωστική έκπτωση και τα αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια», επισημαίνουν οι δύο ειδικοί.
Τα νέα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στην ιατρική επιθεώρηση JAMA Network Open. Όπως αναφέρουν οι ερευνητές, τα οφέλη από τα νέα, ενέσιμα φάρμακα ήταν μεγαλύτερα σε ασθενείς ηλικίας άνω των 60 ετών, γυναίκες και άτομα με δείκτη μάζας σώματος μεταξύ 30-40 kg/m2.
Οι πιθανές επιδράσεις
Οι GLP-1RAs φαίνεται να επιβραδύνουν τη γνωστική φθορά μέσω πολλαπλών μηχανισμών όπως:
- Η μείωση της φλεγμονής
- Η ελάττωση του οξειδωτικού στρες
- Η μείωση των παθολογικών πρωτεϊνών στον εγκέφαλο
Επιπλέον, προκλινικές μελέτες έχουν δείξει ότι η σεμαγλουτίδη μειώνει την εναπόθεση β-αμυλοειδούς και τη φωσφορυλίωση της πρωτεΐνης ταυ (tau). Οι παράγοντες αυτοί σχετίζονται στενά με τη νόσο Αλτσχάιμερ.
Ωστόσο, η προστατευτική επίδραση των φαρμάκων δεν παρατηρήθηκε στην περίπτωση της νόσου Πάρκινσον ή των ενδοεγκεφαλικών αιμορραγιών. Οι ερευνητές αποδίδουν τη διαφορά αυτή είτε σε διαφορετικούς μηχανισμούς δράσης είτε στην περιορισμένη διείσδυση των φαρμάκων στον εγκέφαλο σε ορισμένα σημεία.
Ωστόσο, η ευεργετική τους επίδραση στα ισχαιμικά εγκεφαλικά επεισόδια είναι εμφανής. Πιθανώς οφείλεται σε βελτίωση της αγγειακής λειτουργίας και στη μείωση της αθηροσκλήρωσης.
Και στη θνησιμότητα
Εκτός από τις επιδράσεις στον εγκέφαλο, η μελέτη κατέδειξε ότι τα νέα, ενέσιμα φάρμακα σχετίζεται με μειωμένη θνησιμότητα. Αυτό μπορεί να οφείλεται:
- Στη συνολική βελτίωση της μεταβολικής υγείας
- Στη μείωση των καρδιαγγειακών συμβαμάτων
- Σε ευνοϊκές επιδράσεις στο ήπαρ, τους νεφρούς και το ανοσοποιητικό σύστημα
Επιπλέον, τα συγκεκριμένα φάρμακα φαίνεται να μειώνουν και την επιθυμία για ουσίες, κάτι που μπορεί να έχει θετική επίδραση και σε συμπεριφορικές παθήσεις, όπως η εξάρτηση από τροφή ή αλκοόλ.
«Η μελέτη χρησιμοποίησε αυστηρή μεθοδολογία, με εξισορρόπηση των βασικών χαρακτηριστικών των ασθενών και μεγάλο αριθμό συμμετεχόντων, εξασφαλίζοντας την αξιοπιστία των αποτελεσμάτων», υπογραμμίζουν οι δύο ειδικοί. «Παρά ταύτα, πρόκειται για μια μελέτη που δεν είναι τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορεί να αποδειχθεί αιτιώδης σχέση. Συνεπώς, απαιτείται περαιτέρω έρευνα».
Νέες ελπίδες
Σε κάθε περίπτωση, τα αποτελέσματα αυτά προσφέρουν νέες ελπίδες στους ανθρώπους με διαβήτη και παχυσαρκία, επισημαίνουν. Οι δύο παθήσεις αποτελούν από μόνες τους ισχυρούς παράγοντες κινδύνου για γνωστική έκπτωση και αγγειακά νοσήματα.
«Η προοπτική χρήσης φαρμάκων όπως η σεμαγλουτίδη και η τιρζεπατίδη για την πρόληψη της άνοιας και την παράταση της ζωής είναι ιδιαιτέρως ελκυστική», τονίζουν, «Ευθυγραμμίζεται με την ανάγκη για ολιστική αντιμετώπιση των χρονίων νοσημάτων».
Η έρευνα αυτή υπογραμμίζει τη σημασία της πρώιμης παρέμβασης, ιδίως σε μεσήλικες ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη και παχυσαρκία. Αυτό είναι απαραίτητο όχι μόνο για τον έλεγχο του σακχάρου και του βάρους, αλλά και για την πρόληψη σοβαρών νευρολογικών και αγγειακών επιπλοκών. Τα νέα φάρμακα ως φαίνεται παίζουν ρόλο σε αυτή τη νέα προσέγγιση.
«Καθώς αναμένονται τα αποτελέσματα από μεγάλες κλινικές δοκιμές, όπως οι μελέτες EVOKE και EVOKE+, που διερευνούν τη σεμαγλουτίδη στην ήπια νόσο Αλτσχάιμερ, το μέλλον της φαρμακευτικής πρόληψης της άνοιας φαίνεται πολλά υποσχόμενο», καταλήγουν οι δύο επιστήμονες.
Φωτογραφία: iStock
