Αέρια στο στομάχι: Πού οφείλονται και πώς μπορείτε να ανακουφιστείτε

Οι λόγοι που εμφανίζονται αέρια στο στομάχι ποικίλλουν. Ξεκινούν από την κατάποση αέρα και φτάνουν έως τον καρκίνο του παχέος εντέρου. Το ρέψιμο συχνά βοηθά στη μείωση των αερίων, του φουσκώματος και της δυσφορίας που αυτά προκαλούν.

Τα ήπια ή σπάνια επεισόδια αερίων στο στομάχι δεν αποτελούν συνήθως λόγο ανησυχίας. Ωστόσο, συχνά ή επίμονα αέρια στο στομάχι μπορεί μερικές φορές να υποδηλώνουν κάποια υποκείμενη γαστρεντερική πάθηση που απαιτεί θεραπεία.

Συμπτώματα αερίων στομάχου

Τα αέρια στο στομάχι μπορούν να προκαλέσουν προβλήματα που κυμαίνονται από ρέψιμο και φούσκωμα έως καούρα και δυσπεψία.

Σύμφωνα με το Εθνικό Ινστιτούτο Διαβήτη, Πεπτικών και Νεφροπαθειών της Αμερικής (NIDDK), τα πιο κοινά συμπτώματα αερίων στο στομάχι περιλαμβάνουν:

• ρέψιμο,
• φούσκωμα,
• κοιλιακό άλγος ή δυσφορία.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, άλλα συμπτώματα μπορεί να συνοδεύουν αέρια στο στομάχι, όπως:

• δυσπεψία,
• καούρα,
• διάρροια,
• δυσκοιλιότητα.

Αιτίες που προκαλούν αέρια στο στομάχι και στην άνω κοιλιακή χώρα

Υπάρχουν διάφοροι λόγοι για τους οποίους ένα άτομο μπορεί να εμφανίσει αέρια.

Κατάποση αέρα: Οι άνθρωποι συνήθως καταπίνουν λίγο αέρα ενώ τρώνε, και αυτό μπορεί να κάνει το στομάχι ή το άνω μέρος της κοιλιάς να αισθάνεται πλήρες. Το ρέψιμο γενικά βοηθά στην απελευθέρωση των αερίων και στη μείωση του φουσκώματος και της δυσφορίας. Το NIDDK σημειώνει ότι ένα άτομο καταπίνει περισσότερο αέρα όταν:

• τρώει ή πίνει πολύ γρήγορα,
• μασάει τσίχλα,
• τρώει μια σκληρή καραμέλα,
• πίνει ανθρακούχα ποτά, όπως σόδα, ανθρακούχο νερό και μπύρα,
• καπνίζει,
• φοράει τεχνητές οδοντοστοιχίες που δεν εφαρμόζουν σωστά και που μειώνουν την αποτελεσματικότητα της μάσησης.

Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση (ΓΟΠ): Η ΓΟΠ είναι μια κατάσταση κατά την οποία το γαστρικό οξύ και άλλα περιεχόμενα του στομάχου διαρρέουν συχνά από το στομάχι και προς τα πάνω στον οισοφάγο, τον σωλήνα που συνδέει το στόμα και το στομάχι. Τα πιο κοινά συμπτώματα της ΓΟΠ είναι η παλινδρόμηση οξέος και η καούρα. Όπως σημειώνει μια μελέτη περίπτωσης του 2015, τα αέρια στο στομάχι και το ρέψιμο είναι άλλα κοινά συμπτώματα της ΓΟΠ. Τα άτομα που εμφανίζουν αέρια στομάχου που σχετίζονται με το ΓΟΠ μπορεί να παρατηρήσουν ότι τα ρέψιματά τους έχουν άσχημη γεύση.

Αιτίες που προκαλούν αέρια στο κάτω μέρος της κοιλιάς

Παρακάτω είναι μερικές πιθανές αιτίες αερίων στην κάτω κοιλιακή χώρα.

Ζύμωση: Ένα άτομο που εμφανίζει συμπτώματα αερίων στο κάτω μέρος της κοιλιάς του μπορεί να εμφανίζει αέρια από τη ζύμωση. Το οξύ του στομάχου βοηθά στη διάσπαση της τροφής και τη μεταφορά της στα έντερα. Τα έντερα διασπούν την τροφή ακόμη περισσότερο σε μια διαδικασία που μερικές φορές απελευθερώνει αέρια. Αυτά τα αέρια είτε κατευθύνονται προς το στομάχι και αφήνουν το σώμα ως ρέψιμο είτε ταξιδεύουν μέσα από τα έντερα και αφήνουν το σώμα ως φούσκωμα.

Ορισμένα τρόφιμα μπορεί να παράγουν αέρια περισσότερο από άλλα. Το NIDDK αναφέρει ορισμένα κοινά τρόφιμα που μπορεί να προκαλέσουν αέρια:

• χόρτα, όπως το λάχανο και τα λαχανάκια Βρυξελλών,
• λαχανικά, όπως κρεμμύδια, κουνουπίδι και μπρόκολο,
• φασόλια, συμπεριλαμβανομένων των μαύρων και των φασολιών pinto,
• γαλακτοκομικά προϊόντα, όπως τυρί, γιαούρτι και παγωτό,
• τρόφιμα πλούσια σε φυτικές ίνες, όπως δημητριακά ολικής αλέσεως και φρούτα,
• υποκατάστατα ζάχαρης και γλυκαντικά, όπως σορβιτόλη, μαννιτόλη και ξυλιτόλη.

Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (IBS): Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (IBS) είναι ένας γενικός όρος για μια ομάδα πεπτικών συμπτωμάτων που μπορεί να προκαλέσουν πόνο, δυσφορία και αλλαγές στις κινήσεις του εντέρου. Ένα άτομο με IBS μπορεί να εμφανίσει υπερβολική ποσότητα εντερικών αερίων. Αυτό το υπερβολικό αέριο μπορεί να οδηγήσει σε κοιλιακό άλγος και φούσκωμα. Άλλα πιθανά συμπτώματα του IBS περιλαμβάνουν:

• δυσκοιλιότητα,
• διάρροια,
• ακράτεια εντέρου,
• ναυτία,
• πόνο στην πλάτη.

Η ακριβής αιτία του IBS παραμένει άγνωστη. Ωστόσο, οι ειδικοί πιστεύουν ότι μπορεί να οφείλεται στο ότι η τροφή περνάει από το έντερο πολύ γρήγορα ή πολύ αργά.

Βακτηριακή υπερανάπτυξη: Η υπερανάπτυξη των βακτηρίων του λεπτού εντέρου (SIBO) είναι ο ιατρικός όρος για την περίσσεια βακτηρίων στο λεπτό έντερο. Οι ειδικοί πιστεύουν ότι η πάθηση οφείλεται σε έλλειψη κίνησης στο λεπτό έντερο. Τα υπερβολικά εντερικά βακτήρια μπορούν να προκαλέσουν συσσώρευση αερίων, που μπορεί να οδηγήσει σε φούσκωμα. Άλλα πιθανά συμπτώματα του SIBO περιλαμβάνουν:

• κοιλιακό άλγος,
• διάρροια ή δυσκοιλιότητα,
• ναυτία,
• κούραση.

Σε ακραίες περιπτώσεις, το λεπτό έντερο μπορεί να μην είναι σε θέση να απορροφήσει επαρκή θρεπτικά συστατικά από τα τρόφιμα. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε επιπλοκές, όπως απώλεια βάρους και αναιμία. Μελέτη του 2020 σημειώνει ότι το SIBO είναι μια κοινή αλλά υποδιαγνωσμένη πάθηση, καθώς τα συμπτώματα εμφανίζονται παρόμοια με άλλες πεπτικές διαταραχές.

Διατροφικές δυσανεξίες: Το συχνό φούσκωμα και τα αέρια του εντέρου μπορεί μερικές φορές να υποδηλώνουν τροφική δυσανεξία. Εδώ το σώμα αδυνατεί να αφομοιώσει σωστά ορισμένα τρόφιμα. Οι κοινές τροφικές δυσανεξίες περιλαμβάνουν:

• Δυσανεξία στη λακτόζη: Αδυναμία πέψης της ζάχαρης «λακτόζης», που βρίσκεται στο γάλα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα.
• Δυσανεξία στη φρουκτόζη: Αδυναμία πέψης της ζάχαρης φρούτων.
• Δυσανεξία στη γλουτένη: Αδυναμία πέψης των πρωτεϊνών γλουτένης που υπάρχουν στους κόκκους των δημητριακών.
• Η κοιλιοκάκη είναι παρόμοια με τη δυσανεξία στη γλουτένη αλλά πιο σοβαρή. Πρόκειται για μια αυτοάνοση κατάσταση κατά την οποία η κατανάλωση γλουτένης προκαλεί το ανοσοποιητικό σύστημα να επιτεθεί σε υγιή κύτταρα στο λεπτό έντερο.

Μερικά γενικά συμπτώματα τροφικής δυσανεξίας περιλαμβάνουν:

• φούσκωμα,
• κοιλιακό άλγος,
• διάρροια,
• δερματικά εξανθήματα και φαγούρα.

Άλλες πιθανές αιτίες: Μερικές λιγότερο κοινές αιτίες αερίων στο στομάχι περιλαμβάνουν:

• χρόνια δυσκοιλιότητα,
• πεπτικά έλκη,
• κήλες,
• εντερικές αποφράξεις,
• καρκίνο του παχέος εντέρου.

Θεραπείες για αέρια στομάχου

Αναλόγως την αιτία, τα στομαχικά αέρια μπορούν να αντιμετωπιστούν με σπιτικές θεραπείες ή φάρμακα, συνταγογραφούμενα και μη.

Σπιτικές θεραπείες: Ένα άτομο που βιώνει ήπια ή σπάνια επεισόδια αερίων στο στομάχι μπορεί να θέλει να δοκιμάσει σπιτικές θεραπείες πριν αναζητήσει ιατρική διάγνωση και θεραπεία. Παρακάτω είναι μερικές γενικές συμβουλές για την ανακούφιση των αερίων στο στομάχι στο σπίτι.

Αλλαγές τρόπου ζωής: Μερικές αλλαγές στον τρόπο ζωής που μπορεί να βοηθήσουν στην ανακούφιση των αερίων στο στομάχι περιλαμβάνουν:

• Καλή μάσηση της τροφής.
• Να αποφεύγεται το μάσημα τσίχλας και σκληρής καραμέλας.
• Να αποφεύγονται τα ανθρακούχα ποτά.
• Να αποφεύγεται το κάπνισμα.
• Να διασφαλίζεται ότι οι οδοντοστοιχίες ή άλλες οδοντιατρικές συσκευές εφαρμόζουν σωστά.

Ωφέλιμη μπορεί να αποδειχθεί και η τήρηση ενός ημερολογίου τροφίμων, όπου μπορείτε να καταγράφετε τι και πότε τρώτε, αλλά και σε ποια φάση εμφανίζονται συμπτώματα. Αυτό θα βοηθήσει στον εντοπισμό τυχόν τροφών που προκαλούν ενεργοποίηση. Αφού αναγνωριστούν τα τρόφιμα, μπορείτε να τροποποιήσετε τη διατροφή σας αποφεύγοντας τις συγκεκριμένες τροφές.

Φυτικά φάρμακα: Μερικοί άνθρωποι αναφέρουν ανακούφιση από αέρια στο στομάχι χρησιμοποιώντας διάφορα βότανα, όπως:

• μέντα
• χαμομήλι
• μάραθο
• σκελίδα σκόρδο

Μη συνταγογραφούμενα φάρμακα: Τα άτομα με ορισμένες τροφικές δυσανεξίες μπορούν να λαμβάνουν πεπτικά ένζυμα πριν από ένα γεύμα για να βοηθήσουν το σώμα τους να αφομοιώσει τα προβληματικά τρόφιμα. Συνήθη παραδείγματα περιλαμβάνουν τη λήψη λακτάσης για την πέψη των γαλακτοκομικών προϊόντων ή τη λήψη άλφα-γαλακτοσιδάσης για τη διάσπαση των υδατανθράκων, των φυτικών ινών και των πρωτεϊνών από τα φασόλια και τα λαχανικά. Για κάποιον που έχει αέρια, τα μη συνταγογραφούμενα προϊόντα που περιέχουν σιμεθικόνη μπορούν να βοηθήσουν στο συνδυασμό φυσαλίδων αερίου, καθιστώντας το αέριο πιο εύκολο να περάσει.

Συνταγογραφούμενα φάρμακα: Ο γιατρός μπορεί να συστήσει συνταγογραφούμενα φάρμακα σε άτομα που δεν μπορούν να βρουν ανακούφιση με τις προαναφερθείσες θεραπείες. Ο τύπος του φαρμάκου που θα συνταγογραφήσει ο γιατρός θα εξαρτηθεί από την υποκείμενη πάθηση που προκαλεί τα αέρια. Ορισμένα φάρμακα που μπορεί να συνταγογραφήσει ένας γιατρός περιλαμβάνουν:

α) φάρμακα για τη διαχείριση της ΓΟΠ, όπως

• αντιόξινα για την ανακούφιση της καούρας
• Αναστολείς Η2 για μείωση της παραγωγής οξέος στομάχου
• αναστολείς αντλίας πρωτονίων για τη μείωση της παραγωγής οξέος του στομάχου και βοηθούν στην επούλωση του οισοφάγου
• προκινητικά για να βοηθήσει το στομάχι να αδειάσει πιο γρήγορα

β) φάρμακα για τη διαχείριση του IBS, όπως:

• αντισπασμωδικά για την ανακούφιση του κοιλιακού πόνου και των κραμπών
• καθαρτικά που βοηθούν στην ανακούφιση από τη δυσκοιλιότητα
• αντικινητικά φάρμακα που βοηθούν στην ανακούφιση της διάρροιας
• αντιβιοτικά που βοηθούν στη θεραπεία του SIBO

Πότε πρέπει να δείτε γιατρό

Σε πολλές περιπτώσεις, τα αέρια στο στομάχι δεν προκαλούν ανησυχία και τα συμπτώματα θα περάσουν με ελάχιστη ή καθόλου θεραπεία. Ωστόσο, όποιος εμφανίζει συχνά ή επίμονα αέρια στο στομάχι, θα πρέπει να επισκεφτεί το γιατρό του για πλήρη διάγνωση. Τα αέρια στο στομάχι που εμφανίζονται παράλληλα με άλλα συμπτώματα, όπως απώλεια βάρους ή αλλαγές στις κινήσεις του εντέρου, χρήζουν επίσης ιατρικής φροντίδας. Αυτά τα συμπτώματα θα μπορούσαν να υποδεικνύουν μια υποκείμενη ιατρική κατάσταση που απαιτεί θεραπεία και διαχείριση για την πρόληψη τυχόν μακροχρόνιων επιπλοκών.