Καρκίνος του μαστού: Πώς μπορούν οι γυναίκες να προστατευθούν

Date:

Η πρόληψη ουσιαστικά στηρίζεται στη μαστογραφία. Οι συστάσεις για γυναίκες χαμηλού και υψηλού κινδύνου.

Ο καρκίνος του μαστού αποτελεί την συνηθέστερη κακοήθεια του γυναικείου πληθυσμού, την δεύτερη αιτία θανάτου από καρκίνο (μετά τον καρκίνο του πνεύμονα), καθώς και την συχνότερη αιτία θανάτου στις γυναίκες ηλικίας 40 έως 55 ετών.

Υπολογίζεται ότι στη διάρκεια ζωής μιας γυναίκας η πιθανότητα εμφάνισης της νόσου φθάνει στο 12-13%. Δηλαδή περίπου 1 στις 8 έως 9 γυναίκες κάποια στιγμή της ζωής τους θα αναπτύξουν καρκίνο του μαστού.

Το ποσοστό αυτό αναφέρεται στις γυναίκες μέσου κινδύνου, που αποτελούν την πλειονότητα των περιπτώσεων, τον λεγόμενο σποραδικό καρκίνο.

Υπάρχουν όμως και άλλες πληθυσμιακές ομάδες, οι λεγόμενες γυναίκες υψηλού κινδύνου στις οποίες η  πιθανότητα εμφάνισης είναι αισθητά υψηλότερη. Συνεπώς χρήζουν διαφορετικής και εξατομικευμένης προσέγγισης τόσο στο επίπεδο της πρόληψης όσο και σε αυτό της θεραπείας.

Η πρόληψη

Η πρόληψη ουσιαστικά στηρίζεται σε μία απλή εξέταση, τη μαστογραφία. Γενικά η πρόληψη διαχωρίζεται σε πρωτογενή, δευτερογενή και τριτογενή. Στον καρκίνο του μαστού, όμως, πρωτογενής πρόληψη δεν υφίσταται. Συνιστάται  αποφυγή αλκοόλ, καπνίσματος και διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους.

Η μαστογραφία ως μέσο δευτερογενούς πρόληψης έχει αποδεδειγμένο όφελος. Μελέτες έχουν δείξει ότι η θνητότητα από καρκίνο του μαστού στις γυναίκες έχει μειωθεί κατά 39% από το 1989 μέχρι το 2015.

Στην κλινική πράξη η χρήση μαθηματικών μοντέλων βοηθά στον υπολογισμό πιθανότητας εμφάνισης της νόσου, καθώς και στην ταξινόμηση των ασθενών σε μέσου ή υψηλού κινδύνου. Το συνηθέστερο μοντέλο που χρησιμοποιείται είναι το modified Gail 2 model ή NCI Breast Cancer Risk Assessment Tool.

Αξίζει να αναφερθεί ότι σε επιλεγμένες περιπτώσεις (π.χ. πυκνοί μαστοί μαστογραφικά) ο έλεγχος πρέπει να συμπληρώνεται με υπερηχογράφημα μαστών.

Επιπρόσθετα, η τομοσύνθεση κερδίζει ολοένα και περισσότερο έδαφος στο προληπτικό έλεγχο γυναικών, ιδίως σε εκείνες με πυκνούς μαστούς. Έχει διαπιστωθεί ότι οι πυκνοί μαστοί αποτελούν ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου ανάπτυξης καρκίνου του μαστού. Επιπλέον, μειώνουν την ευαισθησία της μαστογραφίας.

Τα τελευταία χρόνια η τεχνητή νοημοσύνη εφαρμόζεται στην έγκαιρη διάγνωση (μαστογραφία) ενώ γίνονται προσπάθειες να εφαρμοστεί στην θεραπεία και την πρόγνωση.

Πόσο συχνά να γίνεται μαστογραφία

Αναφορικά με τον προληπτικό έλεγχο σε γυναίκες μέσου κινδύνου, αυτός συνίσταται σε:

  • Ετήσιο έλεγχο με ψηφιακή μαστογραφία από την ηλικία των 40
  • Κλινική εξέταση του μαστού. Πρέπει να αποτελεί μέρος του προληπτικού ελέγχου. Να διενεργείται κάθε περίπου 3 χρόνια  στις γυναίκες ηλικίας 20-30 ετών και κάθε χρόνο για γυναίκες ηλικίας 40 ετών και άνω

Οι συστάσεις είναι διαφορετικές για τις γυναίκες υψηλού κινδύνου, όπως είναι όσες ανήκουν στις εξής ομάδες:

  • Ατομικό ιστορικό με λοβιακό καρκίνο in situ, άτυπη υπερπλασία ή καρκίνο μαστού
  • Ηλικία μεγαλύτερη ή ίση με 35 έτη και 5ετή πιθανότητα εμφάνισης με Gail model risk μεγαλύτερη ή ίση με 1,7%
  • Πιθανότητα εμφάνισης κατά την διάρκεια της ζωής της ασθενούς με Gail model risk πάνω από 20%
  • Εξαιρετικά πυκνoί μαστοί σε μαστογραφικό έλεγχο
  • Άτομα με γνωστή μετάλλαξη στα γονίδια BRCA1 ή BRCA2, PTEN, TP53
  • Α’ βαθμού συγγενής με μετάλλαξη BRCA1/BRCA2
  • Οικογενή σύνδρομα
  • Ατομικό ιστορικό προηγηθείσας ακτινοβολίας θώρακα μεταξύ των ηλικιών 10-30 έτη
  • Θεραπεία λεμφώματος

Σε αυτές τις γυναίκες, ο προληπτικός έλεγχος για τον καρκίνο του μαστού συνίσταται σε:

  • Κλινική εξέταση κάθε 6-12 μήνες από την ηλικία των 25 ετών ή 10 χρόνια πριν την ηλικία εμφάνισης της νόσου στο νεότερο σε ηλικία συγγενικό πρόσωπο που την εκδήλωσε
  • Ετήσιος έλεγχος με μαγνητική τομογραφία (MRI) από τα 25 έτη και προσθήκη ετήσιας μαστογραφίας από τα 30 έτη
  • Υπερηχογράφημα μαστών επί αδυναμίας διενέργειας MRI και ως συμπληρωματική εξέταση της μαστογραφίας (πυκνοί μαστοί)

Τι να προσέχουν οι γυναίκες υψηλού κινδύνου

Οι γυναίκες υψηλού κινδύνου για ανάπτυξη καρκίνου του μαστού (π.χ. όσες έχουν οικογενειακό ιστορικό, γενετική προδιάθεση, ατομικό ιστορικό καρκίνου μαστού) πρέπει να συζητούν με τον γιατρό τους:

  • Για τα οφέλη και τους περιορισμούς της πρωϊμότερης έναρξης του ελέγχου με μαστογραφία
  • Για την ανάγκη εφαρμογής επιπλέον εξετάσεων (π.χ. μαγνητική τομογραφία)
  • Για την αύξηση της συχνότητας των εξετάσεων.

Επιπλέον, σε αυτή την πληθυσμιακή ομάδα πρέπει να συζητούνται τα πιθανά οφέλη:

  • Της χημειοπροφύλαξης (οιστρογονικός αποκλεισμός – μείωση της πιθανότητας εμφάνισης ορμονοεξαρτώμενου καρκίνου μαστού κατά τουλάχιστο 50%)
  • Της προφυλακτικής αμφοτερόπλευρης μαστεκτομής (μείωση της πιθανότητας εμφάνισης καρκίνου μαστού κατά 90-95%) με ή χωρίς αποκατάσταση για περιπτώσεις ασθενών που είναι φορείς παθογόνων μεταλλάξεων γονιδίων (π.χ. BRCA1/2).

Πρέπει να επισημάνουμε την σπουδαιότητα της κλινικής εξέτασης από απόλυτα εξειδικευμένο ιατρό, ο οποίος θα κατευθύνει την ασθενή και θα καθορίσει το είδος της προληπτικής εξέτασης.

Ο προληπτικός έλεγχος εκτός από την βελτίωση της επιβίωσης αυξάνει και την πιθανότητα διατήρησης του μαστού, καθώς δύναται να εντοπίσει μικρότερου μεγέθους, μη ψηλαφητές βλάβες στον μαστό.

Η Ειρήνη Θ. Καρυδά είναι χειρουργός, διευθύντρια του Κέντρου Μαστού ΥΓΕΙΑ 

Share post:

Subscribe

Popular

More like this
Related

ΕΟΔΥ για γρίπη των πτηνών: Δωρεάν εμβολιασμός για τους εργαζομένους υψηλού κινδύνου

Καταγράφονται κρούσματα σε άγρια και εκτρεφόμενα πτηνά στην Ευρώπη, ακόμα και σε γειτονικές στην Ελλάδα χώρες. Αυξημένη δραστηριότητα έχει η γρίπη των πτηνών στην Ευρώπη, με πολλά κρούσματα να καταγράφονται σε άγρια και σε εκτρεφόμενα πτηνά σε πολλές χώρες, ακόμα και κοντά στα ελληνικά σύνορα. Όπως αναφέρει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μόνο στα άγρια πτηνά της

Πνευμονία: Μια υπαρκτή απειλή για εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως – Τι συμβουλεύει Πνευμονολόγος

Τα ύποπτα συμπτώματα, οι ομάδες υψηλού κινδύνου, η σημασία του εμβολιασμού και η απειλή της μικροβιακής αντοχής. Η πνευμονία δεν είναι μια λοίμωξη που πρέπει να υποτιμούμε. Κάθε χρόνο προκαλεί εκατομμύρια θανάτους παγκοσμίως, με τα μικρά παιδιά, τους ηλικιωμένους και τα άτομα με χρόνια νοσήματα να διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών. Η 12η Νοεμβρίου

Γυμναστική: Ξεκινάμε με ενθουσιασμό και μετά εγκαταλείπουμε – Ίσως να μην είναι μόνο θέμα πειθαρχίας

Η συνέπεια στη γυμναστική επιτυγχάνεται με μικρούς, ρεαλιστικούς στόχους και δραστηριότητες που μας ευχαριστούν. Αν και γνωρίζουμε ότι η γυμναστική ωφελεί την υγεία και βελτιώνει τη διάθεση, η διατήρηση μιας σταθερής ρουτίνας άσκησης δεν είναι πάντα εύκολη υπόθεση. Πολλοί ξεκινούν με ενθουσιασμό, αλλά εγκαταλείπουν λίγες εβδομάδες αργότερα. Γιατί συμβαίνει αυτό και πώς μπορούμε να διατηρήσουμε το

ECDC: Ευρωπαϊκή πλατφόρμα για την ανίχνευση απειλών κατά της δημόσιας υγείας – Συμμετέχει και η Ελλάδα

Εννέα χώρες της Ευρώπης, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, συμμετέχουν στην πρώτη πιλοτική φάση. Ένα σημαντικό βήμα για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής επιδημιολογικής επιτήρησης πραγματοποιείται με την ανάπτυξη της Epi+, μιας νέας ψηφιακής πλατφόρμας που αποσκοπεί στην έγκαιρη αναγνώριση, αξιολόγηση και αντιμετώπιση αναδυόμενων απειλών για τη δημόσια υγεία. Η πλατφόρμα αναπτύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κέντρο

Καρκίνος του προστάτη: Ποιοι παράγοντες αυξάνουν τον κίνδυνο, σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ

Ο Νοέμβριος έχει καθιερωθεί διεθνώς ως ο μήνας ευαισθητοποίησης για την ανδρική υγεία (Movember). Ο καρκίνος του προστάτη είναι η συχνότερη κακοήθης νόσος στους άνδρες, αλλά έχει εξαιρετική πρόγνωση όταν διαγιγνώσκεται νωρίς. Αρκεί να υποβάλλονται οι άνδρες σε μέτρηση του ειδικού προστατικού αντιγόνου (PSA) στο αίμα. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία του Παγκόσμιου Παρατηρητηρίου

12 προειδοποιητικά σημάδια που πρέπει να σας οδηγήσουν στον ΩΡΛ

Ποια συμπτώματα δεν πρέπει να υποτιμώνται, καθώς ενδέχεται να αποτελούν ενδείξεις σοβαρότερων παθήσεων. Τα προβλήματα στα αυτιά, τη μύτη και τον λαιμό είναι ιδιαίτερα συχνά και τις περισσότερες φορές οφείλονται σε απλές λοιμώξεις ή παροδικές διαταραχές. Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένα συμπτώματα που δεν πρέπει να υποτιμώνται, καθώς ενδέχεται να αποτελούν ενδείξεις σοβαρότερων παθήσεων, ακόμη και κακοήθειας.

Ιλαρά: Η σοβαρή επιπλοκή που μπορεί να αποδυναμώσει το ανοσοποιητικό για χρόνια

Η ιλαρά δεν είναι μια αθώα παιδική ασθένεια, ούτε επηρεάζει μόνο το αναπνευστικό σύστημα. Η ιλαρά είναι μια από τις πιο μεταδοτικές ιογενείς λοιμώξεις. Ο ιός μεταδίδεται με την άμεση επαφή και μέσω του αέρα. Τα πιο χαρακτηριστικά συμπτώματα της νόσου είναι ο υψηλός πυρετός και τα δερματικά εξανθήματα. Αυτό όμως που δεν γνωρίζουν πολλοί είναι

Είστε πάνω από 60 και κάνετε ασκήσεις με βάρη; Η αλλαγή στην τεχνική που χαρίζει δύναμη και ανεξαρτησία

FITNESS Νέα επιστημονικά δεδομένα αναδεικνύουν τα οφέλη της ταχύτερης εκτέλεσης ασκήσεων με βάρη για τη βελτίωση της δύναμης και της κινητικότητας μετά τα 60 Όταν σκεφτόμαστε την άσκηση με βάρη σε μεγαλύτερη ηλικία, συνήθως φανταζόμαστε αργές, προσεκτικές και απόλυτα ελεγχόμενες κινήσεις. Αυτή είναι και η συμβουλή που δίνεται συχνά στους 60άρηδες: Να αποφεύγουν τις απότομες

Γαστρεντερίτιδα στην Ελασσόνα: Μυστήριο πώς μολύνθηκαν εκατοντάδες άνθρωποι – Τι αναφέρει ο ΕΟΔΥ

Δύο ασθενείς εισήχθησαν για νοσηλεία στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρισας. Εκατοντάδες άλλοι χρειάσθηκαν βραχεία νοσηλεία. Μυστήριο εξακολουθεί να καλύπτει την έξαρση που παρουσίασε η γαστρεντερίτιδα στην Ελασσόνα. Παρότι έχουν περάσει πέντε μέρες, δεν έχει ακόμα βρεθεί η πηγή της νόσησης εκατοντάδων ανθρώπων, οι οποίοι απευθύνθηκαν στους γιατρούς με έντονα συμπτώματα. Σύμφωνα με πληροφορίες του iatropedia.gr, η

Αλλεργία στα οστρακοειδή: Πώς να αναγνωρίσετε τα σημάδια εγκαίρως – Τα καθημερινά μέτρα προστασίας

Από τα πρώτα ύποπτα συμπτώματα μέχρι την αναφυλαξία. Όσα πρέπει να γνωρίζετε για τη διάγνωση, την αντιμετώπιση και την ασφαλή αποφυγή. Η αλλεργία στα οστρακοειδή αποτελεί μία από τις συχνότερες τροφικές αλλεργίες στους ενήλικες. Επηρεάζει περίπου το 7% του ενήλικου πληθυσμού και λίγο περισσότερο από το 1% των παιδιών. Τα οστρακοειδή διακρίνονται σε δύο βασικές

Long COVID: Οι 3 στους 4 πάσχοντες έχουν ακόμα συμπτώματα 3 χρόνια αργότερα

Τι έδειξε μελέτη σε περισσότερους από 1.000 εθελοντές με επίμονα συμπτώματα μετά την COVID-19. Πιο επίμονη απ’ ό,τι πίστευαν έως τώρα οι ειδικοί αποδεικνύεται η long COVID, η οποία εκδηλώνεται μετά την αρχική λοίμωξη από τον κορωνοϊό SARS-CoV2 και πλήττει την ποιότητα ζωής και την καθημερινότητα των πασχόντων. Νέα μελέτη αποκαλύπτει ότι στα τρία χρόνια